Wiele roślin w Europie polega na zwierzętach, które przenoszą ich nasiona w odległe miejsca, co zwiększa ich zasięg. Niestety, większość gatunków rozsiewaczy nasion, takich jak ptaki, ssaki, gady oraz owady, doświadcza drastycznego spadku populacji. To zjawisko stwarza poważne zagrożenie dla roślin, które od nich zależą, a ich zdolność do adaptacji na zmieniające się warunki klimatyczne, czy regeneracji po katastrofach naturalnych, staje pod dużym pytajnikiem.

Naukowcy z Uniwersytetu w Coimbrze, Uniwersytetu w Aarhus oraz Uniwersytetu w Bristolu, przeprowadzili badania, które ukazały alarmujący stan rzeczy. Około jedna trzecia gatunków roślin w Europie może być zagrożona przez malejącą liczbę zwierząt przenoszących nasiona. Przejrzeli literaturę naukową i ustalili, jak wygląda europejska sieć rozsiewania nasion, oraz jaki wpływ mają poszczególne gatunki zwierząt na rośliny.

Naukowcy zidentyfikowali, że blisko jedna trzecia interakcji międzygatunkowych budzi poważne obawy, co może oznaczać, że wiele roślin stanie w obliczu wyginięcia. Uczestniczka badania, dr Sara Mendes z Uniwersytetu w Coimbrze, zaznaczając stopień zaawansowania projektu, użyła nawet słowa „szaleństwo” na określenie skali złożoności zadania.

W ramach badań stworzono listę 592 gatunków roślin, które są adaptowane do współpracy ze zwierzętami. Oprócz tego zidentyfikowano 398 gatunków zwierząt, które są potencjalnymi rozsiewaczami nasion. To jednak nie koniec alarmujących wieści - znaczna część gatunków zwierząt znajduje się pod ochroną, co stawia pod znakiem zapytania przyszłość ekosystemów roślinnych. Przykładem jest gajówka (Sylvia borin), ptak, który roznosi nasiona około 60 gatunków roślin, a którego populacja w Europie dramatycznie maleje.

Badania wykazały, że Unia Europejska nie przeprowadziła jeszcze kompleksowej oceny gatunków zebranych na liście - brak oceny dla 67% gatunków pokazuje, jak wielką lukę w wiedzy posiadamy. Nie ma także wystarczającej ilości danych na temat sposobów, w jakie konkretne gatunki zwierząt przyczyniają się do rozprzestrzeniania nasion rzadkich i zagrożonych roślin.

Zagrożenie spadku populacji zwierząt nie dotyczy jedynie Europy. W skali globalnej, wielu naukowców wskazuje, że gwałtowny spadek liczebności dzikiej fauny może wpłynąć na całą bioróżnorodność. Dlatego tak kluczowe staje się działanie na rzecz ochrony tych niewielkich, ale niezwykle istotnych ogniw w ekosystemie. Jak długo jeszcze rośliny przetrwają bez swoich „rozsiewaczy”? To pytanie pozostaje wciąż otwarte.