Co obniża poziom inteligencji człowieka? Psycholog wskazuje dwie kluczowe rzeczy
2025-03-09
Autor: Ewa
Obszary odpowiedzialne za inteligencję, przede wszystkim płaty czołowe oraz ich połączenia z innymi częściami mózgu, rozwijają się do około 25–30 roku życia. Dr Anna Kamza zwraca uwagę, że są one szczególnie wrażliwe na skutki przeciążenia informacyjnego.
"W przypadku stałego przeciążenia poznawczego, inteligencja płynna może rzeczywiście ulec obniżeniu, co objawia się spadkiem zdolności do rozwiązywania nowych problemów czy elastycznego myślenia" — wyjaśnia.
Jednym z głównych czynników wpływających na spadek inteligencji jest stale wzrastająca ilość bodźców, jakimi jesteśmy bombardowani. W dzisiejszym świecie jesteśmy otoczeni informacjami, dźwiękami oraz obrazami, co może prowadzić do przytłoczenia umysłu.
Dr Kamza zauważa, że w obliczu nadmiaru bodźców, mówimy o uczuciu "przegrzania" mózgu. O ile chwilowe przeciążenie może prowadzić do zmęczenia, o tyle długotrwałe może mieć destrukcyjny wpływ na struktury mózgowe odpowiedzialne za pamięć i naukę.
Neuroplastyczność mózgu, czyli zdolność do tworzenia nowych połączeń w odpowiedzi na stymulację, jest kluczowym elementem w kontekście rozwoju inteligencji. Niestety, chaotyczna stymulacja prowadzi do dekoncentracji i zaburzeń procesów poznawczych.
"W skrajnych przypadkach może dochodzić do trwałej utraty połączeń między komórkami nerwowymi" — ostrzega psycholog.
Warto również zwrócić uwagę na rolę technologii w naszym codziennym życiu. Sztuczna inteligencja oraz omniprezencja mediów społecznościowych powodują, że młodzi ludzie coraz częściej sięgają po skróty w nauce, co przekłada się na spadek aktywności intelektualnej.
Naukowcy zauważają rosnącą tendencję do oddawania prac stworzonych przez programy AI, co niszczy zdolność do krytycznego myślenia i analizy.
Jednak można zminimalizować negatywne skutki przeciążenia poprzez wprowadzenie praktyk cyfrowego detoksu, mindfulness oraz tzw. "głębokiej pracy", która pozwala na skupienie się na jednym zadaniu bez rozpraszaczy.
Badania pokazują, że regularny trening umysłowy, jak rozwiązywanie krzyżówek czy nauka nowych umiejętności, sprzyja wzmacnianiu połączeń neuronalnych oraz ogólnemu rozwojowi mózgu.
W kontekście naszej edukacji, kluczowe staje się kształcenie umiejętności krytycznego myślenia, które umożliwi nam selektywne przetwarzanie informacji i odrzucanie tych nieistotnych.
Musimy dostosować nasze systemy edukacyjne do współczesnych wyzwań, zapewniając uczniom narzędzia do orientowania się w nadmiarze informacji oraz świadomego korzystania z technologii.
Psychologowie i edukatorzy powinni na nowo zdefiniować, co oznacza być inteligentnym w dzisiejszym świecie. To wyzwanie, które wymaga nowoczesnego podejścia, innowacyjnych metod nauczania oraz uwzględnienia wpływu technologii na naszą inteligencję.