Cukrzyca typu 1 (CT1) to przewlekła choroba autoimmunologiczna, która dotyka głównie dzieci i młodych dorosłych. Problem polega na tym, że układ odpornościowy atakuje komórki trzustki odpowiedzialne za produkcję insuliny, co prowadzi do braku tej hormonu w organizmie. Efektem jest znaczny wzrost poziomu glukozy we krwi, co może prowadzić do poważnych komplikacji zdrowotnych.

Przyczyny cukrzycy typu 1

Dokładne przyczyny rozwoju cukrzycy typu 1 nie są znane, jednak badania wskazują na połączenie czynników genetycznych i środowiskowych. U osób z pewnymi genami ryzyko rozwoju cukrzycy wzrasta, a dodatkowe czynniki ryzyka to m.in.:

- Infekcje wirusowe (np. wirus swinki, wirus Epsteina-Barr) - Historia chorób autoimmunologicznych w rodzinie - Przewlekły stres - Niedobór witaminy D - Wiek matki powyżej 40. roku życia w czasie ciąży - Wczesne wprowadzanie mleka krowiego do diety dziecka

Objawy cukrzycy typu 1

Objawy cukrzycy typu 1 często rozwijają się nagle. Warto obserwować sygnały, które mogą być bagatelizowane:

- Nieustanne pragnienie i hyperuria, czyli częste oddawanie moczu - Utrata masy ciała - Osłabienie i senność - Skłonność do infekcji

Nieleczona cukrzyca może prowadzić do poważnych stanów zakwaszenia organizmu, tzw. kwasicy ketonowej, co może być niebezpieczne dla życia.

Diagnostyka i badania przesiewowe dzieci

Coraz więcej krajów, w tym Polska, wprowadza badania przesiewowe dla dzieci, które pozwalają na wczesne rozpoznanie ryzyka zachorowania na cukrzycę typu 1. Proste badanie krwi może wykazać obecność przeciwciał, co może wskazywać na wysokie ryzyko rozwoju choroby w ciągu następnych pięciu lat. Kluczowe jest wczesne diagnozowanie, które może zapobiec poważnym powikłaniom zdrowotnym.

Leczenie cukrzycy typu 1

Leczenie cukrzycy typu 1 polega na podawaniu insuliny, co jest niezbędne do kontrolowania poziomu cukru we krwi. W przypadku zaostrzeń konieczne mogą być hospitalizacja oraz dożylne podanie insuliny i elektrolitów. Nowoczesne pompy insulinowe ułatwiają pacjentom życie, umożliwiając automatyczne dostosowywanie dawek insuliny.

Dieta a cukrzyca typu 1

Osoby z cukrzycą 1 powinny ściśle przestrzegać diety o niskim indeksie glikemicznym. Należy unikać przetworzonej żywności, słodyczy, soków owocowych oraz alkoholu. W diecie powinny dominować warzywa, chude białko, nabiał i zdrowe tłuszcze. Regularna aktywność fizyczna, jak marsz czy pływanie, zwiększa wrażliwość komórek na insulinę, co pozwala na lepsze kontrolowanie poziomu cukru we krwi.

Podsumowanie

Cukrzyca typu 1 jest poważnym stanem zdrowotnym, który wymaga zdecydowanego działania. Wczesna diagnoza, odpowiednia dieta i stała kontrola poziomu insuliny mogą znacząco poprawić jakość życia pacjentów. Dla optymalnych wyników zdrowotnych kluczowe jest również zaangażowanie rodziny oraz wsparcie ze strony specjalistów.