Co kryje czarna skrzynka?

W najnowszym sezonie serialu "1670" zaprezentowano traktat, który wydaje się nawiązywać do znanego "Wielkiego pytania o życie, wszechświat i całą resztę" Dosłownie! Tego stwierdzenia dokonał superkomputer po 7,5 miliona lat obliczeń, ogłaszając odpowiedź: "42". To hołd dla prozy Douglasa Adamsa, który z humorem podchodził do wielkich pytań filozoficznych.

Interesujące jest to, że sam Adams przyznał, że liczba ta nie miała specjalnego znaczenia; po prostu uznał, że będzie "w porządku". Ale czy aby na pewno? Okazuje się, że wartość tej liczby i jej kontekst mogą być dla nas znacznie głębsze, niż mogłoby się wydawać.

Czarna skrzynka w praktyce

Koncepcja czarnej skrzynki to metafora dla sytuacji, w której my, jako użytkownicy, mamy dostęp do rezultatów, ale nie rozumiemy, jak do nich doszło. Jest to przydatne w kontekście coraz bardziej powszechnej sztucznej inteligencji. Przykład? Procesory Pentium od Intela!

W 1993 roku, po serii rewolucyjnych wydaniach, naukowiec odkrył błąd w niektórych obliczeniach - tzw. "FDIV bug". Intel musiał cofnąć wadliwe układy, co zmusiło ich do wytłumaczenia userom, jak i dlaczego doszło do błędów. Jakoś te urządzenia, w końcu, było jasne.

Kiedy technologia zaskakuje!

W erze sztucznej inteligencji, błąd w czarnej skrzynce zyskuje nowy wymiar. Przykład ze szpitala Mount Sinai z 2015 roku pokazuje, jak sieci neuronowe mogą diagnozować choroby na podstawie ogromnych baz danych serwisów.

Nazwa "Deep Patient" zaczęła nie tylko diagnozować choroby fizyczne, ale także psychiczne. Jednak wiele z tych diagnoz opierało się na danych, które według klasycznej medycyny nie były dostępne. To podkreśla, jak czarna skrzynka może wprowadzić nas w świat niewiadomej.

W kołowrocie algorytmów

Coraz częściej korzystamy z narzędzi AI, takich jak chatboty. I choć mogą być one źródłem wiedzy, niosą ze sobą ryzyko błędów. Użytkownicy często nie wiedzą, jak te algorytmy są trenowane, co prowadzi do naruszeń w postaci tak zwanych algorytmicznych biasów, które mogą faworyzować pewne grupy.

Jednym z niepożądanych skutków są "halucynacje algorytmu" - fałszywe informacje, które mogą wyrządzić szkody. Niezrozumiałe mechanizmy stają się coraz bardziej powszechne i potrzebujemy ich zrozumienia.

Czarna skrzynka dotyczy nas wszystkich!

Na koniec, warto zauważyć, że temat czarnej skrzynki coraz częściej dotyczy każdego z nas. Żyjemy w świecie, gdzie inteligentne systemy nadają kierunek naszemu życiu, a ich działanie staje się istotną kwestią, którą każdy powinien zrozumieć. Spojrzysz na "1670" czy sięgniesz po dzieła Adamsa, warto pamiętać o tym ważnym zagadnieniu!