Dr Karolina Wanda Olszowska z Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego wskazuje, że Ankarze zależy na stosunkowo słabej Rosji, aby nie zagrażała tureckim interesom na Kaukazie, w Syrii, w Libii i na Morzu Czarnym.

Turcy, według ekspertki, pragną przyspieszenia w kluczowych dla nich kwestiach, czyli unowocześnienia unii celnej oraz zniesienia krótkoterminowych wiz do UE. Polska może odegrać ważną rolę w tych negocjacjach, z uwagi na swoje postrzeganie jako sojusznika wspierającego unijne aspiracje Turcji.

Sekretarz generalny NATO Mark Rutte dostrzega również potencjał Turcji w obecnej geopolitycznej układance, wzywając do zacieśnienia relacji z Ankarą.

Mocna armia

Turcja przez ostatnie dziesięciolecia była pomiędzy światem wschodnim a zachodnim. Choć rozmowy o przystąpieniu Turcji do UE trwają od dekad, brakowało wyraźnych postępów. Z jednej strony, państwa UE obawiały się napływu tureckich towarów i imigrantów, a z drugiej, w ostatnich latach przeszkodą były łamanie zasad demokracji w Ankarze.

Inaczej ma się sytuacja w NATO, gdzie Turcja jest członkiem od 1952 roku. USA starały się zyskać Turcję jako sojusznika w regionie, aby zapobiec wpływom ZSRR w tym kraju.

Turcja ma własną, silną armię, której liczebność szacuje się na około 480 tysięcy aktywnych żołnierzy według danych NATO. Warto zauważyć, że Turcja nie jest szczególnie dobrze finansowana, wydając na wojsko zaledwie 2% PKB, co w porównaniu z Polską (ponad 4% w ubiegłym roku) jest stosunkowo niskie.

W ostatnich latach Turcja zyskała na znaczeniu na rynku zbrojeniowym, a jej eksport militarny wzrósł o 29% w 2023 roku, osiągając poziom 7,15 miliarda dolarów. Oprócz tego, Turcja posiada bazy wojskowe w swoich strategicznych lokalizacjach, takich jak Syria, Katar czy Albania.

Dlaczego Erdogan nie boi się Putina?

W przeciwieństwie do wielu zachodnich liderów, Recep Tayyip Erdogan umiejętnie prowadzi dialog z Rosją. Jego determinacja i brak ustępstw w kryzysowych momentach sprawiają, że staje na równi z Władimirem Putinem. W 2015 roku Turcja zestrzeliła rosyjski myśliwiec, co pokazuje, że Ankara potrafi zadziałać zdecydowanie.

Od początku wojny w Ukrainie Erdogan zdołał zająć neutralne stanowisko, nie wspierając bezpośrednio Ukrainy, ale również nie zrywając więzi z Moskwą. Działania takie, jak mediacje między Kijowem a Moskwą, umocniły pozycję Turcji na arenie międzynarodowej.

Chociaż Turcja może być kluczowym brokerem w sprawach związanych z Ukrainą, nie ma pewności, jaką strategię przyjmie Erdogan, znany ze swojego talentu negocjacyjnego. Cokolwiek zaproponuje, można być pewnym, że będzie to kosztowna inwestycja zarówno dla Donalda Tuska, jak i dla całego Zachodu.