Nauka

Dr Joanna Wojsiat: Zatrzymaj się, człowieku! Nie zmieniaj wszystkiego naraz [WYWIAD]

2024-08-24

Autor: Michał

Przewlekły stres może prowadzić do tzw. mgły mózgowej. "To taki rollercoaster w mózgu. Nic nie działa jak powinno. Jesteśmy rozdrażnieni, nie pamiętamy, nasze emocje są rozchwiane, jesteśmy impulsywni" — wyjaśnia dr Joanna Wojsiat, neurobiolożka.

Na chroniczny stres wpływa również układ hormonalny. Widać to szczególnie u par starających się o dziecko. To istotny temat, ponieważ stres może wpłynąć na płodność.

"Zadbanie o swój dobrostan jest możliwe. Mam 37 lat i nigdy nie czułam się lepiej" — dodaje dr Wojsiat.

Coraz więcej osób zwraca uwagę na pojęcie dobrostanu — jednak warto pamiętać, że to nie tylko moda. "Zdecydowanie wolę określenie 'dobrostan', a nie 'wellbeing', ponieważ dla każdego z nas dobrostan może oznaczać coś innego" — mówi ekspertka.

W badaniu "Dobrostan Polek i Polaków", przeprowadzonym przez Infuture Institute na zlecenie Benefit Systems, analizowano nasze życie, zmartwienia i problemy. Oceniono, że dobrostan nie da się jednoznacznie zdefiniować — dla jednych może to być sukces w pracy, dla innych bliskość w relacjach rodzinnych.

Warto zauważyć, że 21% Polaków doświadcza chronicznego stresu, co skutkuje mniejszym zadowoleniem z życia. Kluczowym czynnikiem wpływającym na nasze samopoczucie jest stres — jeśli żyjemy w ciągłym napięciu, nasze życie staje się mniej satysfakcjonujące. Wspólne poczucie przynależności oraz akceptacja w grupie również odgrywają znaczącą rolę w naszym dobrostanie.

Kiedy mówimy o stresie, warto zwrócić uwagę na kortyzol — hormon, który w małych ilościach mobilizuje nas do działania, ale w sytuacjach przewlekłego stresu może szkodzić. "Stres odpowiada na wyzwania intelektualne, nasze mózgi reagują tak samo jak w niebezpieczeństwie — zwiększa się poziom kortyzolu, a to długoletnio wpływa na naszą pamięć i emocje" — mówi dr Wojsiat.

Długotrwały wysoki poziom kortyzolu może prowadzić do szkód w mózgu, w tym zmniejszenia hipokampa, co rozregulowuje procesy uczenia się i pamięci. "Są badania wskazujące na związek między przewlekłym stresem a rozwojem depresji i zaburzeń lękowych", a także chorób neurodegeneracyjnych, jak Alzheimer.

Niektóre osoby mogą zajadać stres, co prowadzi do dodatkowych problemów zdrowotnych, a także negatywnie wpływa na układ immunologiczny. Przewlekły stres ma zatem szeroką gamę negatywnych skutków, a ochrona naszego zdrowia psychicznego i fizycznego staje się priorytetem.

Dr Wojsiat podkreśla jednak, że zmiany powinny być przemyślane i stopniowe. "Nie warto rzucać się na wszystko naraz. Metoda małych kroków jest kluczowa — skoncentruj się na małych celach i zwracaj uwagę na swoje potrzeby. Warto dbać o zdrową dietę, nawadniać się i regularnie się ruszać; to wszystko ma wpływ na nasz dobrostan.

Zarówno sport, jak i kontakt z naturą mają ogromny wpływ na samopoczucie. Niestety, kontakt z naturą praktykuje jedynie 13% społeczeństwa, co można zmienić. Warto choć raz w tygodniu wybrać się na spacer do lasu — to znacznie podnosi jakość życia. Ruch, nawet spontaniczny, wprowadza pozytywne zmiany w organizmie, a taniec może być nie tylko przyjemnością, ale i sposobem na dbanie o zdrowie.

Zachęcam do słuchania podcastów i czytania książek na temat zdrowia i dobrostanu, które promują zdrowe nawyki i samopoczucie. W końcu ruch i zdrowa dieta to klucz do lepszego życia. Pamiętajmy, że dobrostan powinien być wszechstronny i indywidualny, a nasze potrzeby mogą się zmieniać w zależności od etapu życia.

Polacy znani z pracowitości mają potencjał, aby stać się bardziej świadomi swojego zdrowia i dobrostanu. Ważne, aby nie rezygnować z dbałości o siebie, szczególnie po trzydziestce, gdy odpowiadają za nasz dobrostan fizyczny i psychiczny. Słuchaj swojego ciała, zrób rachunek sumienia i wprowadzaj zmiany, które pozwolą Ci żyć lepiej.