Naukowcy w Polsce są głęboko zaniepokojeni decyzją rządu, który po 35 latach wsparcia finansowego postanowił odciąć kluczowe źródło finansowania dla jednostki badawczej. "To dla nas niewytłumaczalne, że po tak długim okresie owocnej współpracy rząd rezygnuje z finansowania, które pozwalało na przeprowadzanie cennych badań naukowych" — podkreślają w specjalnym apelu.

Oceania, statek badawczy, służy polskiej oceanografii od ponad trzech dekad. Dzięki wsparciu z funduszy unijnych, Norweskiego Mechanizmu Finansowego i umów bilateralnych, z jednostką związane są milionowe dotacje roczne, jednak te środki są przeznaczone wyłącznie na badania, a nie na utrzymanie statku.

"Dzięki naszym wysiłkom statek jest w bardzo dobrym stanie technicznym. Uważamy, że tak długo, jak nie pozyskamy nowego statku badawczego, Oceania może nadal efektywnie prowadzić badania. Jednak prawo morskie wymaga spełnienia wielu kosztownych przeglądów, bez których niemożliwe jest korzystanie z jednostki" — dodają naukowcy.

"Brak rządowej dotacji, z której korzystaliśmy przez ostatnie 35 lat, w praktyce oznacza ze złomowanie statku, co może prowadzić do dramatu w polskiej oceanografii oraz jej marginalizacji na tle międzynarodowym. Apelujemy do rządu o rewizję tej decyzji, która może mieć poważne konsekwencje dla przyszłości badań oceanicznych w Polsce" — apelują badacze.

Reakcja Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie kazała na siebie długo czekać. Ministerstwo ogłosiło, że decyzje podejmowane w ramach konkursów na finansowanie aparatury badawczej były oparte na wnioskach ocenianych przez ekspertów naukowych, jednak zapowiedziało również, że sprawa wymaga pilnego rozpatrzenia. Publicysta Jakub Wiech na portalu społecznościowym określił tę sytuację jako "dramat", dodając, że to nie tylko problem finansowania, ale również przyszłości nauki w Polsce.

Bez wątpienia, decyzje podejmowane w ramach polityki finansowej mogą znacząco wpłynąć na rozwój oceanografii i innych dziedzin nauki. Czy rząd wysłucha apelu naukowców? Czas pokaże, lecz nie można bagatelizować ich trosk, które mogą zaważyć na przyszłości naszych badań.