Eksport drewna w trudnych czasach

Pomimo zapowiedzi, że sytuacja dotycząca eksportu drewna w Polsce ulegnie poprawie, rzeczywistość nie jest aż tak różowa. Cezary Godziszewski z Lasów Państwowych podkreśla, że w pierwszym kwartale bieżącego roku eksport zmniejszył się tylko minimalnie. Bez istotnych zmian w systemie nie ma co liczyć na znaczny spadek.

Nowe regulacje - co się zmieni?

W październiku 2024 roku resort klimatu oraz Generalna Dyrekcja Lasów Państwowych zaprezentowali nowe regulacje mające na celu ograniczenie eksportu drewna poza granice UE. Wśród nowości znajdują się zmienne kryteria geograficzne, które promują firmy przetwarzające drewno w pobliżu źródła zakupu, a także mniejsze znaczenie kryterium cenowego w przetargach.

Dodatkowo, firmy mają teraz możliwość zakupu maksymalnie 75% ilości drewna, którą nabywały do tej pory, a przetargi odbywają się tylko dwa razy w roku. W nowym systemie przedsiębiorcy zgodzą się także na audyty potwierdzające przetwarzanie drewna według deklaracji.

Jak wygląda sytuacja w branży?

Cezary Godziszewski informuje, że podczas pierwszej edycji tegorocznej sprzedaży drewna wybrano 51 firm, które zadeklarowały, że ponad 90% przetwarza drewno w Polsce. Dla wielu z nich głęboka obróbka ma różne znaczenie – od produkcji papieru po drewno kominkowe.

Ile drewna opuszcza Polskę?

Choć generalnie zauważalny jest spadek eksportu, jego skala wciąż jest istotna. W 2019 roku z Polski wywieziono prawie 3,62 mln ton surowego drewna, a w 2024 roku było to 2,73 mln ton. Co ciekawe, w porównaniu do 2023 roku nastąpił wzrost wywozu o 22%, co wiąże się z wcześniejszymi kontraktami z Chinami.

Kto eksportuje drewno?

Lasy Państwowe zidentyfikowały setki firm, które uczestniczą w eksporcie drewna, jednak większość z nich robi to incydentalnie, gdy krajowe zamówienia są niewystarczające. Samo Państwowe Gospodarstwo Leśne nie zajmuje się eksportem drewnem, a udział drewna sprzedawanego zagranicznym podmiotom pozostaje na niemal stałym poziomie – około 4% całkowitej sprzedaży.

Propozycje ograniczenia eksportu

Lasy Państwowe zaprezentowały dwa konkretne projekty mające na celu ograniczenie wywozu drewna z Polski. Pierwsza sugestia to nowelizacja ustawy o narodowych zasobach naturalnych, przewidująca trzyletni zakaz eksportu drewna poza UE. Druga z inicjatyw dotyczy ustaw o ochronie konkurencji, co dałoby UOKiK prawo do egzekwowania zakazu i nakładania kar na firmy, które go złamią.

Podsumowanie

W obliczu zmian na rynku oraz nowych regulacji, przyszłość eksportu drewna z Polski budzi sporo emocji. Wymogi audytów oraz nowelizacje ustaw mają przyczynić się do ochrony krajowego przemysłu drzewnego, jednak potrzebne są bardziej zdecydowane kroki, aby ograniczyć wywóz surowca. Czy nadchodzące zmiany rzeczywiście przyniosą oczekiwane rezultaty?