Czternasta emerytura 2024 – kogo dotyczy i ile wynosi?

Czternasta emerytura, powszechnie nazywana "czternastką", jest dodatkowym rocznym świadczeniem pieniężnym dla emerytów i rencistów. W 2024 roku przysługuje osobom, które na dzień 31 sierpnia 2024 roku miały ustalone prawo do jednego z długoterminowych świadczeń emerytalno-rentowych i aktywnie je pobierały, w tym:

Osoby uprawnione do czternastej emerytury:

- emeryturę lub rentę w systemie powszechnym, - emeryturę lub rentę rolników, - emeryturę lub rentę służb mundurowych, - emeryturę pomostową, - świadczenie lub zasiłek przedemerytalny, - rentę socjalną, - nauczycielskie świadczenie kompensacyjne, - rodzicielskie świadczenie uzupełniające, - rentę inwalidów wojennych i wojskowych.

Osoby, które miały na dzień 31 sierpnia 2024 roku zawieszone prawo do wyżej wymienionych świadczeń, nie mają prawa do czternastej emerytury. Ustawa precyzuje, że prawo do emerytury czy renty może zostać zawieszone np. w przypadku przekroczenia limitu dochodów. Dla bieżącego roku, aby prawo zostało zawieszone, emeryt lub rencista musiałby osiągać dochody powyżej 10,591.60 zł.

Warto pamiętać, że czternasta emerytura przysługuje w wysokości: - 1780,96 zł brutto, jeżeli wysokość świadczeń emerytalno-rentowych nie przekracza kwoty 2900 zł, - 1780,96 zł brutto pomniejszonej o kwotę różnicy pomiędzy świadczeniami emerytalno-rentowymi a kwotą 2900 zł, jeżeli kwota świadczeń jest wyższa niż 2900 zł (tzw. zasada „złotówka za złotówkę”). Jednak czternastka nie będzie przyznawana, jeżeli pomniejszona kwota będzie niższa niż 50 zł. W praktyce oznacza to, że czternastka nie przysługuje osobom, które otrzymują emeryturę lub rentę w kwocie wyższej niż 4630,96 zł brutto.

Co robić, gdy czternasta emerytura nie została przyznana?

Emeryci i renciści, którzy nie otrzymali decyzji o przyznaniu czternastej emerytury, a uważają, że jej przysługuje, mogą się zastanawiać, co mogą zrobić. ZUS wydaje decyzję o czternastej emeryturze automatycznie, bez potrzeby składania wniosku. W roku 2024 ZUS będzie wypłacał czternastki razem z wrześniowymi świadczeniami.

Za to osoby, które w ogóle nie otrzymały czternastej emerytury ani decyzji o odmowie jej przyznania, znalazły się w trudnej sytuacji. ZUS nie informuje o braku przyznania, co jest problematyczne, gdyż osoby te nie mogą złożyć odwołania. Warto jednak pamiętać, że po dwóch miesiącach od złożenia wniosku o świadczenie, można złożyć odwołanie w sytuacji, gdy ZUS nie wydał decyzji.

Ostatnie zmiany w przepisach pokazują, że emeryci, którzy czują się poszkodowani, powinni ponownie sprawdzić swoje uprawnienia. W obliczu konstytucyjnych wątpliwości, związanych z brakiem możliwości zaskarżenia decyzji o nieprzyznaniu czternastej emerytury, specjaliści wzywają do rewizji tych przepisów. Warto nie tracić nadziei i być aktywnym w obronie swoich praw. Każda osoba, która uważa, że ZUS popełnił błąd, ma prawo domagać się przysłania decyzji od organu. Nie wahaj się sięgnąć po pomoc prawną, jeśli sytuacja tego wymaga!