Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW) ogłosiło, że w tym roku zredukowało środki dla Narodowego Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) "Świerk". Ośrodek otrzyma jedynie 45,3 miliona złotych, co stanowi spadek w porównaniu do 47,4 miliona złotych z lat ubiegłych. Ta decyzja zaskoczyła pracowników NCBJ, którzy zwracają uwagę na dramatyczną sytuację finansową.

– Jesteśmy w dramatycznej sytuacji, nie starcza nam na bieżącą działalność – stwierdzają w rozmowie z portalem niezalezna.pl. Pracownicy alarmują, że niewystarczające fundusze zagrażają nie tylko codziennej pracy, ale także ambitnym projektom badawczym.

Warto podkreślić, że NCBJ jest jedną z największych tego typu placówek w Europie. Ośrodek cieszy się dużym uznaniem w dziedzinach takich jak fizyka, technologie jądrowe, plazmowe oraz astrofizyka. NCBJ obsługuje jedyny w Polsce i w Europie Środkowej reaktor jądrowy do badań, ale ograniczone finansowanie rodzi poważne obawy o jego dalsze funkcjonowanie.

– To ewenement na skalę światową. W pozostałych krajach są stałe, wystarczające subwencje państwowe na podobne reaktory. My mamy dramatycznie mało środków. Dostarczamy materiały radioizotopowe do większości krajów na całym świecie, a jednocześnie musimy walczyć o podstawowe finansowanie. Jesteśmy niedofinansowani od lat, a teraz sytuacja jest jeszcze gorsza – podkreślają pracownicy.

Pod znakiem zapytania stoi również strategiczny projekt budowy lasera na swobodnych elektronach. Urządzenia tego typu są już w użyciu w kilku krajach na świecie i służą do badania struktur materiałów, molekuł chemicznych, cząsteczek biologicznych oraz dynamiki różnorodnych procesów.

Dodatkowo, ministerstwo ograniczyło środki również dla Centralnego Laboratorium Ochrony Radiologicznej. W zeszłym roku laboratorium otrzymało 284 tys. zł, a w tym roku zaledwie 79,6 tys. zł. To osłabienie finansowe w kluczowym dla ochrony zdrowia publicznego obszarze budzi niepokój.

Laboratorium jest jedynym miejscem w Polsce, które prowadzi kompleksowe badania dotyczące ochrony przed promieniowaniem jonizującym, co czyni je niezastąpionym w kontekście bezpieczeństwa radiologicznego w kraju. Eksperci przewidują, że te ciągłe cięcia budżetowe mogą mieć poważne konsekwencje nie tylko dla nauki, ale również dla ochrony środowiska i zdrowia społeczności w Polsce.