Na początku XXI wieku Zimbabwe stanęło w obliczu katastrofy gospodarczej, której kluczowym elementem był szalejący wzrost inflacji. Nieograniczony druk pieniędzy przez rząd doprowadził do deprecjacji dolara zimbabweńskiego. Od roku 2000 inflacja zaczęła gwałtownie rosnąć, co skutkowało wprowadzaniem nowych nominałów oraz banknotów o coraz wyższych wartościach.

Kryzys hiperinflacji

Najczarniejszym okresem hiperinflacji w Zimbabwe były lata 2007-2008, kiedy inflacja osiągnęła astronomiczne wartości. W 2008 roku, w szczytowym momencie, wyniosła ona nieprawdopodobne 231 milionów procent w skali rocznej. W odpowiedzi na kryzys rząd nieustannie wprowadzał nowe, wyższe nominały banknotów, w tym wartość 100 miliardów dolarów. Pomimo to, waluta praktycznie straciła na wartości, a ceny rosły z dnia na dzień.

W 2006 roku dokonano denominacji, redukując wartość waluty o trzy zera (z 1 000 do 1). Oprócz tradycyjnych banknotów, wprowadzono wówczas czeki na okaziciela, co miało na celu ułatwienie transakcji turystom. W wyniku hiperinflacji nowo wprowadzone nominały traciły na wartości niemal od razu. Na przykład w połowie maja 2008 roku za 1 dolara amerykańskiego można było otrzymać 250 milionów dolarów Zimbabwe. Na koniec czerwca kurs wynosił już ponad 10 miliardów dolarów za dolara amerykańskiego, natomiast na rynku wartość 40 miliardów lokalnych dolarów była równowartością kilku groszy. W lipcu 2008 roku, mimo wprowadzenia banknotu o nominale 100 miliardów dolarów Zimbabwe, jego wartość spadła w krótkim czasie.

1 sierpnia 2008 roku doszło do kolejnej denominacji, tym razem w proporcji 10 miliardów do 1, tworząc nowe banknoty o nominałach od 1 do 500 dolarów. W lutym 2009 roku powtórzona została denominacja w skali 1 bilion do 1, wprowadzając nowe nominały $1, $5, $10, $20, $50, $100 i $500.

Od 2009 roku Zimbabwe zaczęło korzystać z dolara amerykańskiego jako głównego środka płatniczego. Niestety, inflacja nie zmniejszyła się, a władze, z powodu braku odpowiedniej ilości amerykańskich dolarów, zaczęły emitować bony wymienialne. Oficjalny kurs tych bonów wynosił 1:1 wobec dolara, lecz na rynku ich wartość szybko rosła.

W dniach od 15 czerwca do 30 września 2015 roku Zimbabwe wycofało wszystkie lokalne środki płatnicze, które przestały być legalnym środkiem płatniczym, zastąpione przez osiem walut obcych.

W 2019 roku rząd Zimbabwe zakazał handlu walutami zagranicznymi i ponownie wprowadził dolara zimbabweńskiego, który jednak obowiązywał do 2024 roku. Wówczas na scenę wkroczyła nowa waluta oparta na złocie, znana jako Zimbabwe Gold.

Zimbabwe Gold

Zimbabwe Gold to już szósta próba stworzenia nowej waluty, mającej uniezależnić kraj od dolara amerykańskiego. Po hiperinflacji wprowadzono w Zimbabwe system wielowalutowy, w którym obok nowej waluty, znane były także inne waluty obce jako prawne środki płatnicze. W kwietniu 2024 roku złotówka zimbabweńska straciła 80% swojej wartości, a dolara amerykański odpowiadał za cztery piąte transakcji. Zimbabwe Gold zaczęto wymieniać 8 kwietnia w kursie 13,56 za dolara amerykańskiego. Po wprowadzeniu nowej waluty udział dolara amerykańskiego w transakcjach spadł z 85% do 70%. Rząd oraz bank centralny mają nadzieję, że skala wykorzystania lokalnej waluty wzrośnie. Firmy są zobowiązane do opłacania 50% swoich kwartalnych zobowiązań podatkowych w walucie Zimbabwe Gold.

Społeczne i gospodarcze skutki waluty

Wysoka inflacja miała dramatyczny wpływ na życie codzienne obywateli Zimbabwe. Rosnące ceny podstawowych dóbr i usług przyczyniły się do trudności w zaspokajaniu podstawowych potrzeb, takich jak żywność, opieka zdrowotna i edukacja. Kryzys gospodarczy spowodowany hiperinflacją stworzył poważne problemy z oszczędnościami i inwestycjami, znacznie obniżając wartość posiadanych pieniędzy. Mimo wielu prób reform, walka z inflacją w Zimbabwe nadal się nie zakończyła, a przyszłość gospodarki wciąż pozostaje niepewna.