Czy wiesz, ile biznesów w Polsce należy do Kościoła? Okazuje się, że dokładna liczba nie jest znana, ponieważ ani Konferencja Episkopatu Polski, ani Ministerstwo Finansów nie prowadzą takich rejestrów. Ta sytuacja jest dodatkowo skomplikowana, ponieważ działalność gospodarczą mogą prowadzić niemal wszystkie kościelne osoby prawne - parafie, zakony, Caritas czy diecezje.

Jednak istnieje sposób, aby przybliżyć sobie skalę kościelnych interesów w Polsce. Dotyczy to specjalnej ulgi podatkowej, przysługującej kościołom i związkom wyznaniowym, które prowadzą działalność gospodarczą. Dzięki niej nie muszą płacić podatku dochodowego (CIT), co stawia ich w znacznie korzystniejszej pozycji niż świeccy przedsiębiorcy.

- W zakresie prawa podatkowego Kościół ma wyjątkowe przywileje. Przedsiębiorcy świeccy są zobowiązani do płacenia podatku od swoje dochodów. Natomiast Kościół nie musi tych podatków płacić w ogóle - podkreśla prof. Paweł Borecki z Zakładu Prawa Wyznaniowego Uniwersytetu Warszawskiego.

Z danych Ministerstwa Finansów wynika, że w 2022 roku 1008 kościelnych instytucji prowadzących działalność gospodarczą uzyskało przychody na poziomie prawie 324 milionów złotych, od których nie odprowadzono ani złotówki podatku.

Chociaż ulga podatkowa dotyczy wszystkich kościołów i związków wyznaniowych, to Kościół katolicki dominuje w Polsce, co sugeruje, że znaczna część tych dochodów trafia właśnie do niego.

Jakie konkretne działalności podejmuje Kościół w Polsce i dlaczego korzysta z tak wyjątkowej ulgi?

Finansowe strumienie, które napotykają w Kościele, płyną na trzy różne sposoby. Pierwszym z nich są przychody ze statutowej działalności, takie jak ofiary z tac, opłaty za sakramenty, oraz datki za msze. Przychody te są zwolnione z opodatkowania i nie wymagają składania żadnych sprawozdań przed urzędami skarbowymi. Co więcej, Kościół nie zmuszony jest do ujawniania publicznych danych dotyczących tych wpływów. W 2013 roku kardynał Kazimierz Nycz, metropolita warszawski, ujawnil, że rocznie wierni przekazują Kościołowi „ponad 6 miliardów złotych” z tacy w całej Polsce. To ogromna suma, która wzbudza kontrowersje dotyczące roli Kościoła w gospodarce.

Czy Kościół powinien płacić podatki jak każdy inny przedsiębiorca? To pytanie, które z pewnością wymaga dalszej debaty i analizy.