Świat

François-Henri Désérable: Irańczycy z utęsknieniem czekają na koniec reżimu

2025-07-12

Autor: Tomasz

Podróż przez zmieniający się Iran

W jesieni 2022 roku Iran stał się areną masowych protestów przeciwko reżimowi ajatollaha Chameneiego. François-Henri Désérable, francuski pisarz, postanowił wyruszyć do Teheranu, podążając śladami swojego literackiego idola, Nicolasa Bouviera, szwajcarskiego pisarza, który opisał Iran w czasach panowania szacha Rezy Pahlawiego.

Literackie inspiracje podróży

Désérable podkreśla, że choć Iran nie jest głównym tematem jego twórczości, podróże są kluczowym elementem jego życia. "Kiedy miałem 29 lat, zrezygnowałem z kariery hokeisty, wziąłem plecak i wyruszyłem w miesięczną podróż po Ameryce Południowej, podążając śladami Che Guevary. Od tamtej pory spędzam niemal połowę roku w podróży" - zdradza.

Dodatkowo, Désérable podkreśla, że podróże zawsze czerpią z literatury. "Literatura inspiruje mnie do wyruszenia w drogę, a każde nowe doświadczenie w drodze prowadzi do pisania i odkrywania" - mówi, wspominając, jak Ryszard Kapuściński skłonił go do odwiedzenia Afryki, a Pasolini otworzył mu drzwi do Indii.

Ryzykowna ekspedycja do Iranu

Podróż do Iranu była dla Désérable'a wyzwaniem. Przed wyjazdem francuskie ministerstwo spraw zagranicznych ostrzegało go: "Proszę tam nie jechać!" Jednak pragnienie bycia kronikarzem odwagi ludzi pozbawionych głosu przeważyło nad obawami.

Irańska rzeczywistość przez oczy zachodniego podróżnika

Podążając za Bouvierem, Désérable zauważył znaczne zmiany w Iranie. "Dziś irańskie miasta są znacznie większe i bardziej zaludnione niż w czasach Bouviera. Na przykład Isfahan, gdzie kiedyś mieszkało 200 tys. ludzi, dziś ma już 2 mln mieszkańców" - porównuje autor.

Pisarz przyznaje, że jego wyjazd do Iranu obalił wiele jego przekonań. "Myślałem, że Irańczycy nienawidzą Amerykanów, a znaczna część z tych, których spotkałem, nie ma nic przeciwko USA. Mimo to, są dumni ze swej kultury i pragną zakończyć dyktatorski reżim" - opowiada.

Pragnienie zmiany i nadzieje na lepszą przyszłość

Jednak najbardziej zaskakujące były dla niego niewiarygodnie silne uczucia Irańczyków wobec władzy. "Nie spotkałem ludzi tak głęboko nieufnych wobec swojego rządu. Irańczycy chcą końca Islamskiej Republiki i będą radować się, tak jak Syryjczycy po upadku Baszara al-Asada. Iran tęskni za polityczną zmianą" - mówi Désérable.

Książka, która opowiada o Iranie

Jego książka 'Kruszenie świata. Podróż do Iranu', przetłumaczona przez Katarzynę Marczewską, została wydana przez wydawnictwo Czarne. Rozmowa z François-Henri Désérable miała miejsce w Polskiej Agencji Prasowej, prowadził ją Piotr Jagielski.