Najnowsze badania przeprowadzone na próbie prawie pół miliona uczestników z UK Biobank ujawniają fascynującą prawdę o zdrowiu i długości życia. Oto, co odkryto: czynniki środowiskowe mają znacznie większy wpływ na ryzyko śmierci niż geny, stanowiąc 17% zmienności ryzyka, podczas gdy genetyka odpowiada za mniej niż 2%!.

Czy geny naprawdę decydują o naszym zdrowiu?

Badania opublikowane w prestiżowym czasopiśmie *Nature Medicine* zidentyfikowały aż 25 kluczowych czynników środowiskowych wpływających na proces starzenia się i śmiertelność. Na czoło tej listy wysuwają się następujące czynniki:

- **Palenie tytoniu** - bezpośrednio związane z 21 różnymi chorobami, takimi jak przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), rak płuc, udar mózgu i cukrzyca typu 2.

- **Status społeczno-ekonomiczny** - czynniki, takie jak dochody, posiadanie mieszkania i status zatrudnienia mają znaczący wpływ na rozwój 19 różnych chorób, w tym depresji i chorób układu krążenia.

- **Aktywność fizyczna** - brak ruchu może zwiększać ryzyko nadciśnienia tętniczego.

- **Warunki życia** - dostęp do opieki zdrowotnej, warunki mieszkaniowe oraz zanieczyszczenie środowiska mają ogromny wpływ na nasze zdrowie.

Co ciekawe, aż 23 z wymienionych czynników można modyfikować poprzez odpowiednie inicjatywy zdrowotne i polityczne. Badania jasno pokazują, że negatywne czynniki wystawiające nas na ryzyko, takie jak palenie przez matkę w ciąży, mogą mieć długoterminowy wpływ na zdrowie dzieci nawet przez 80 lat!

Jakie choroby są najgorsze?

Niektóre schorzenia silniej związane są z czynnikami środowiskowymi, takie jak:

- **Choroby płuc, serca i wątroby** - znacząco determinowane przez czynniki środowiskowe.

- **Demencja i rak piersi** - te schorzenia mają silniejsze powiązania z genetyką.

Zegar starzenia - klucz do zdrowia?

Badacze wykorzystali również tzw. zegar starzenia, oparty na analizie poziomów białek we krwi, aby ocenić tempo starzenia się organizmu oraz zidentyfikować czynniki przyspieszające ten proces. Metoda ta była stosowana nie tylko w Wielkiej Brytanii, ale również w populacyjnych analizach w Chinach i Finlandii.

Co dalej?

Professor Cornelia van Duijin, współautorka badania, zaznacza, że te wyniki powinny stać się impulsem do podejmowania działań na rzecz poprawy zdrowia publicznego. Professor Bryan Williams, główny doradca naukowy British Heart Foundation, podkreśla potrzebę pilnych działań rządów oraz organizacji zdrowotnych, aby usuwać zapory przeszkadzające w prowadzeniu zdrowego stylu życia.

Zaskakujące są także wyniki, które wskazują na to, jak wielki wpływ mają na nasze życie czynniki, które w rzeczywistości można zmieniać! Spróbujcie wprowadzić pozytywne zmiany w swoim otoczeniu, a być może to przedłuży Wasze życie.

Czy żyjesz zdrowo?

Sprawdź, co możesz zmienić już dziś, aby twoje życie było dłuższe i lepsze!