Nauka

Inwazyjne gatunki w Polsce: Co NIK odkrył?

2025-05-15

Autor: Magdalena

Inwazyjne gatunki stanowią poważne zagrożenie

W Polsce pojawiają się coraz liczniejsze gatunki inwazyjne, które mogą zagrażać rodzimym ekosystemom. Należą do nich bezwzględni intruzi, tacy jak norka amerykańska czy jenot, które nie tylko konkurują z lokalnymi gatunkami, ale i przyczyniają się do ich wymierania.

Kto odpowiada za monitoring?

Zgodnie z ustawą o gatunkach obcych z 2021 roku, samorządy mają obowiązek monitorować i zwalczać szkodliwe gatunki na swoim terenie. Jednak, jak wykazały kontrole Najwyższej Izby Kontroli (NIK), instytucje odpowiedzialne za ochronę środowiska nie spełniają oczekiwań.

Niepokojące wyniki NIK

W żadnej z kontrolowanych gmin nie stworzono kompleksowych planów dotyczących rozpoznania inwazyjnych gatunków. Brakuje jasnych wskazówek dotyczących odpowiedzialności, co prowadzi do chaosu i niewłaściwego zarządzania. Rejestr gatunków inwazyjnych prowadzony przez GDOŚ jest niepełny, co sprawia, że nie mamy pełnego obrazu tego, jak szeroki jest problem.

Skala problemu alarmuje ekspertów

Z raportu wynika, że z 468 rezerwatów przyrody jedynie dla 170 opracowano plany ochrony. W dużej części brakuje pomysłów na profilaktykę oraz działania zaradcze w odniesieniu do inwazyjnych gatunków, co postawia przyszłość polskiej przyrody pod dużym znakiem zapytania.

Inwazyjne gatunki to globalne zagrożenie

Specjaliści zwracają uwagę, że inwazyjne gatunki mają katastrofalny wpływ na różnorodność biologiczną na całym świecie. W najnowszym raporcie Międzyrządowej Platformy ds. Różnorodności Biologicznej i Funkcjonowania Ekosystemów podano, że 60% przypadków globalnego wymierania roślin i zwierząt związanych jest z obecnością tych gatunków. Musimy działać szybko, aby nie dopuścić do podobnej sytuacji w Polsce.

Co można zrobić?

Walka z inwazyjnymi gatunkami wymaga wspólnej mobilizacji – od instytucji państwowych po lokalne społeczności. Kluczowe jest wprowadzenie skutecznych procedur monitorowania oraz edukacja obywateli, aby każdy z nas mógł przyczynić się do ochrony naszej rodzimej przyrody.