Jak Europa chce przyciągnąć amerykańskich naukowców: kontrowersje i możliwości
2025-05-14
Autor: Piotr
Rewolucja w Nauce: Europa na Tropie Amerykańskich Talentów
Już 23 maja ministrowie ds. badań naukowych z krajów UE zasiądą do rozmów, aby omówić strategię przyciągania amerykańskich naukowców, którzy zniechęceni cięciami budżetowymi administracji Trumpa opuszczają Stany Zjednoczone. Ekaterina Zachariewa, unijna komisarz ds. badań, potwierdziła na szczycie AI & Tech Summit organizowanym przez POLITICO, że Komisja zamierza wdrożyć nowe propozycje, aby usprawnić współpracę między państwami członkowskimi.
Ogromny Odpływ Talentów z USA
Obecny kryzys w amerykańskim finansowaniu badań naukowych może przynieść Europie niespotykaną dotąd szansę. Zachariewa zauważyła, że może to być największa migracja naukowców od czasów II wojny światowej. Plany obejmują m.in. ułatwienie wydawania wiz, co ma na celu przyspieszenie napływu talentów.
"Chcemy wykorzystać dostępne narzędzia i motywować państwa członkowskie do szybkiego działania," dodała Zachariewa. Dalszym krokiem ma być zagwarantowanie wolności badań w unijnych przepisach, co zamierza zaprezentować w ramach aktu o Europejskiej Przestrzeni Badawczej w 2026 roku.
Pół miliarda euro na przyciągnięcie naukowców
W zeszłym tygodniu przywódczyni Komisji Europejskiej, Ursula von der Leyen, ogłosiła imponujący plan warty pół miliarda euro (około 2,1 miliarda złotych), który ma na celu przyciągnięcie amerykańskich naukowców do Europy. Część tych funduszy zostanie przeznaczona na dotacje dla badaczy pragnących relokacji.
Skomplikowana walka o budżet na naukę
Przy okazji, Zachariewa odnosiła się do trwającego w USA sporu dotyczącego finansowania uniwersytetów. "Dla naszych transatlantyckich przyjaciół nauka nie jest już tak ważna," zauważyła, wskazując na istotność nadchodzącego budżetu UE, który rozpatrzony zostanie w 2028 roku.
Czy Europa ma szansę stać się miejscem dla naukowców?
Republikanie od dawna wyrażają negatywną opinię o uniwersytetach, a ich krytyka często wiązana była z ruchem antywojennym. W odpowiedzi na ten kryzys, Komisja planuje połączenie programów badawczych oraz przemysłowych w jeden "Fundusz Konkurencyjności", co budzi kontrowersje wśród środowiska naukowego.
"Celem jest zwiększenie naszej konkurencyjności i uproszczenie budżetu UE," podsumowała Zachariewa, podkreślając, że kolejne lata będą kluczowe dla przyszłości badań w Europie.