Podatek od pustostanów, wprowadzony w Kanadzie, okazał się kluczowym rozwiązaniem w walce z problemem dostępności mieszkań. Przykład Vancouver, gdzie podatek ten obowiązuje od 2017 roku, pokazuje znaczącą zmianę na rynku nieruchomości. Liczba niezamieszkałych nieruchomości spadła o ponad 54%, a miasto zebrało ponad 142 miliony dolarów kanadyjskich (CAD) w ciągu sześciu lat.

W Vancouver wprowadzenie podatku od pustostanów (empty homes tax - EHT) przyczyniło się do powstania ponad 20 tys. dodatkowych mieszkań i domów, co wskazuje na pozytywny wpływ tej regulacji na lokalny rynek. Podatek początkowo wynosił 1%, a jego stopniowy wzrost do 3% w 2021 roku miał na celu dalszą eliminację niezamieszkałych nieruchomości. Ostatecznie, miasto postanowiło utrzymać stawkę na poziomie 3%.

Nie tylko Vancouver działa na rzecz poprawy sytuacji mieszkaniowej. W Toronto, które boryka się z podobnymi problemami, wprowadzono podatek od pustostanów w 2021 roku. Mieszkańcy są zobowiązani do samodzielnego zgłaszania swojego miejsca zamieszkania, a w przypadku, gdy właściciel nie przebywa na danym terenie przez ponad pół roku, musi uiścić dodatkowy podatek w wysokości 1% wartości nieruchomości.

W kontekście rządowych działań, kanadyjski rząd wprowadził również podatek od niewystarczajaco wykorzystanych domów (Underused Housing Tax - UHT), który obowiązuje od początku 2023 roku i dotyczy głównie cudzoziemców oraz niektórych korporacji. Rząd prowincji Kolumbia Brytyjska, od 2017 roku rządzony przez Nową Partię Demokratyczną, z powodzeniem wdraża inne inicjatywy, takie jak podatek od spekulacji i pustostanów (speculation and vacancy tax - SVT).

Jednakże, mimo tych regulacji, Kanada wciąż zmaga się z rosnącymi cenami mieszkań. W ciągu ostatnich dwóch lat czynsze wzrosły o 22%, co wywołało obawy ekspertów o dostępność lokali na wynajem. Warto zaznaczyć, że w 2020 roku aż 90% wszystkich nowych nieruchomości wynajmowanych w Toronto zostało zakupionych przez inwestorów finansowych.

Również w Polsce temat pustostanów i ich efektywnego wykorzystania staje się coraz bardziej aktualny. W ostatnich dniach lider Lewicy, Włodzimierz Czarzasty, ogłosił plany złożenia projektu ustawy mającego na celu wykorzystanie dwóch milionów pustostanów w Polsce, co mogłoby przynieść korzyści zarówno właścicielom mieszkań, jak i ich przyszłym najemcom. W kontekście Polski warto zauważyć, że dyskusje o ewentualnym wprowadzeniu podatku regulującego sytuację pustostanów trwają od lat, a aktualnie obowiązująca podwyższona stawka podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) przy zakupie mieszkań jest kolejnym krokiem w kierunku uporządkowania rynku nieruchomości.