Rak jamy ustnej to poważny nowotwór złośliwy zlokalizowany w obszarze głowy i szyi. W Polsce oraz na całym świecie, liczba przypadków tego nowotworu rośnie, alarmując specjalistów. Jest to nowotwór, który najczęściej wywodzi się z nabłonka płaskonabłonkowego błony śluzowej jamy ustnej, co oznacza, że może pojawić się w różnych częściach jamy ustnej, takich jak język, wargi, policzki, dziąsła czy podniebienie. Szacuje się, że w Polsce raki jamy ustnej diagnozowane są u około 3500 osób rocznie, a u mężczyzn jest to jeden z najczęstszych nowotworów złośliwych.

Badania wskazują, że ryzyko zachorowania na ten groźny nowotwór jest znacznie wyższe u osób palących tytoń oraz nadużywających alkoholu. Eksperci podkreślają, że obie te substancje w połączeniu mogą zwiększać ryzyko zachorowania nawet do 35 razy. Co więcej, zgodnie z raportem WHO z 2020 roku, tytoń odpowiada za około 90% wszystkich przypadków raka jamy ustnej, a alkohol działa synergicznie, potęgując to ryzyko.

Najnowsze badania pokazują jednak, że na liście czynników ryzyka raka jamy ustnej pojawia się nowy gracz - cukier. Napoje gazowane, takie jak cola, oraz inne słodzone napoje stają się coraz częściej wskazywane jako niebezpieczne dla zdrowia. Badania przeprowadzone przez zespół naukowców z Uniwersytetu Waszyngtońskiego wskazują, że nawet umiarkowane spożycie słodkich napojów zwiększa ryzyko zachorowania na raka jamy ustnej.

W badaniu analizowano dane z Nurses' Health Study, biorąc pod uwagę 162 602 kobiety obserwowane przez 30 lat. Wyniki wskazują, że mniej niż jeden słodki napój miesięcznie wiązał się z najmniejszym ryzykiem, natomiast codzienne spożywanie słodkiego napoju pięciokrotnie zwiększa ryzyko zachorowania na raka jamy ustnej. W trakcie badania zarejestrowano 124 przypadki raka jamy ustnej, co pokazuje poważne zagrożenie związane z regularnym spożywaniem słodzonych napojów.

Niepokoi fakt, że wzrost ryzyka był widoczny także wśród osób niepalących, co podważa dotychczasowe przekonania, iż głównie palacze są narażeni na rozwój tego nowotworu. Może to sugerować, że cukier w postaci napojów gazowanych i słodzonych ma kluczową rolę w rozwoju raka jamy ustnej, zwłaszcza w przypadku osób, które nie mają innych znanych czynników ryzyka.

Mechanizm działania słodkich napojów może wynikać z ich wpływu na stan zapalny organizmu, co może prowadzić do długofalowych zmian w mikrobiomie jamy ustnej oraz osłabienia układu odpornościowego. Istnieje także hipoteza mówiąca o tym, że fruktoza, obecna w tych napojach, może wpływać na zwiększenie poziomu insuliny, co również sprzyja rozwojowi nowotworów.

Badanie podkreśla również, że nadmierne spożycie cukru to nie tylko problem zdrowotny związany z rakiem jamy ustnej. Otyłość, cukrzyca typu 2, choroby układu krążenia, depresja, zaburzenia snu oraz osłabienie koncentracji to tylko niektóre z konsekwencji płynących z wysokiego spożycia cukru. Warto być świadomym, że drink o pojemności 200 ml może zawierać od 20 do 34 gramów cukru, co łatwo przekracza dzienną normę 50 gramów. Przestrzeganie zdrowej diety, ograniczenie spożycia cukru, a także unikanie palenia tytoniu i nadmiernego picia alkoholu to kluczowe kroki w zapobieganiu tym poważnym chorobom.

Zmiany w stylu życia i dietetyczne mogą być fundamentalne w walce z rakiem jamy ustnej. Odpowiedzialne podejście do nawyków żywieniowych może wpływać korzystnie na zdrowie całego organizmu.