Totalne Chłodzenie

Coraz więcej osób w Polsce, zwłaszcza na betonowych osiedlach w miastach takich jak Warszawa, Kraków czy Poznań, decyduje się na zainwestowanie w klimatyzację. Przykładem jest moja 88-letnia sąsiadka z wieloma chorobami, która nie była już w stanie wytrzymać przy samym wiatraku i chciała zapewnić sobie więcej komfortu. Podobnie jak ona, tysiące ludzi z modernistycznych bloków zainstalowało klimatyzację, aby odgrodzić się od wielkomiejskiego żaru. Chociaż poprawiają one komfort życia, wprowadzają także poważne konsekwencje dla środowiska.

Miliardy Pracujących Klimatyzatorów

Naukowcy ostrzegają, że ogromny popyt na klimatyzację napędza efekt cieplarniany. Według "MIT Technology Review", chłodzenie pomieszczeń będzie odpowiadać za prawie 40% wzrostu zapotrzebowania na energię do 2050 roku. W 2018 roku klimatyzatory na całym świecie zużyły około 2000 terawatogodzin energii, czyli połowę tego, co produkuje amerykańska sieć energetyczna. Do 2050 roku zużycie to może wzrosnąć do 6200 TWh, a liczba klimatyzatorów sięgnie 6 miliardów.

W krajach rozwijających się, gdzie odnawialne źródła energii są w powijakach, rosnące zapotrzebowanie na energię do chłodzenia będzie musiało być pokrywane przez energię kopalną. To z kolei oznacza więcej dwutlenku węgla trafiającego do atmosfery. Dodatkowo większość istniejących urządzeń chłodniczych wykorzystuje czynniki chłodnicze wodorofluorowęglowe, które są silnymi gazami cieplarnianymi.

Indie Się Gotują

Rosnące temperatury dotykają także kraje, gdzie dostęp do klimatyzacji jest znacznie bardziej ograniczony, jak np. Indie. Tam tylko 5% ludności ma dostęp do klimatyzacji, mimo że upały w tych rejonach mogą zagrażać życiu. Z prognoz International Energy Agency wynika, że do 2050 roku aż 2/3 ludności Chin, Indii i Indonezji będzie miało dostęp do klimatyzacji, co tylko pogłębi problem globalnego ocieplenia.

Konkurs na Nowe Metody Chłodzenia

Indyjskie Ministerstwo Nauki i Technologii we współpracy z instytucjami badawczymi jak RMI oraz Mission Innovation zorganizowało konkurs "Global Cooling Prize" z nagrodą 1 miliona dolarów na opracowanie nowych metod chłodzenia. Zwycięzcami zostały firmy Daikin i Gree, które proponowały innowacyjne systemy chłodzenia mniej obciążające dla środowiska.

Proste Rozwiązania na Upał

Naukowcy i specjaliści sugerują także proste metody, które mogą pomóc w ograniczeniu użycia klimatyzacji. Mark Radka z UNEP wskazuje, że jedno drzewo w normalny, słoneczny dzień może odparować kilkaset litrów wody, co przekłada się na efekt chłodzenia dwóch klimatyzatorów działających przez 24 godziny. Inwestowanie w drzewa uliczne mogłoby obniżyć temperatury w miastach. Zielone dachy czy pokrywanie dachów białymi nawierzchniami to inne efektywne rozwiązania.

Projektowanie budynków także wymaga zmian. Niewielkie okna osłonięte okiennicami, jak w krajach południowych, mogą znacznie zredukować nagrzewanie wnętrz. W mieście mieszkania mogą korzystać z żaluzji zewnętrznych czy specjalnych folii odbijających promieniowanie słoneczne.

Regulacje i Ograniczenia

Niektóre kraje już wprowadziły regulacje dotyczące używania klimatyzacji. W Genewie potrzeba uzasadnień medycznych, aby uzyskać zezwolenie na instalację klimatyzacji w prywatnych domach. Włochy i Francja mają limity temperatur, przy których klimatyzacja może być używana w budynkach rządowych i szkołach.

Solidarność i Świadomość

Ostatecznie konieczna jest świadomość konsekwencji oraz gotowość do ustępstw dla dobra planety. Potrzebujemy solidarności w obliczu zmian klimatycznych, aby chronić nie tylko siebie, ale także ludzi w jeszcze gorętszych rejonach świata. Ale jak zwykle, w naszym konsumpcyjnym świecie najtrudniej jest o zmianę mentalności.

Przekroczenie tej bariery może jednak być kluczem do bardziej zrównoważonej przyszłości dla nas wszystkich.