W pierwszym roku funkcjonowania renty wdowiej świadczenia z tego tytułu będą niższe (obliczane według wskaźnika 15% i 20% zamiast 50% - przykład na końcu artykułu). Oprócz tego wartość świadczeń dla wdowy może zwiększyć wypłata gwarantowana (średnio około 30 000 zł) z kapitału emerytalnego zmarłego męża. Te same zasady dotyczą wdowców korzystających z kapitału emerytalnego zmarłej żony.

Osoba, która otrzyma rentę wdowią, może też złożyć wniosek do ZUS o wypłatę jednorazową. Aktualnie (projekt ustawy może zostać w ostatniej chwili zmieniony w Sejmie) można uzyskać prawo do:

1. renty wdowiej i

2. wypłaty gwarantowanej.

Wypłata gwarantowana to jednorazowe świadczenie pieniężne, które może być wypłacone po śmierci osobom uposażonym. Używamy słowa "może", ponieważ ZUS nie wypłaci tego świadczenia bez wniosku. Jeśli zmarły miał subkonto w ZUS i nabył prawo do emerytury z tytułu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego (65 lat) albo do dnia poprzedzającego osiągnięcie tego wieku miał ustalone prawo do okresowej emerytury kapitałowej, to mógł za życia wskazać imiennie jedną lub kilka osób jako osoby uposażone, na rzecz których wypłacone będzie po jego śmierci jednorazowe świadczenie pieniężne.

Wypłatę gwarantowaną można otrzymać tylko w okresie trzech lat od momentu wypłaty pierwszej emerytury docelowej. Po 3 latach pobierania emerytury – wypłata gwarantowana nie będzie już wypłacana.

UWAGA: Ważne informacje podatkowe

Nie ma podatku od spadku i darowizn, ale jest zryczałtowany podatek dochodowy zabierający wdowie/wdowcowi (innej osobie upoważnionej) aż 19%. Dlaczego aż tyle? Obniżka w ostatnich latach PIT do 12% dotyczy podatku PIT ogólnego (skala podatkowa), a nie podatków PIT ryczałtowych.

Przykład obliczeń:

Etap 1: Przez pierwsze 6 miesięcy wypłata wynosi tylko 15% od kwoty 2500 zł. Wdowa, zamiast otrzymać 1250 zł (50% od 2500 zł), dostaje jedynie 375 zł miesięcznie (15% od 2500 zł brutto). W każdym miesiącu traci 875 zł, co daje razem 5250 zł straty przez 6 miesięcy.

Etap 2: Kolejne 6 miesięcy wypłata wynosi 20% od 2500 zł. Wdowa, zamiast 1250 zł (50% od 2500 zł), otrzymuje 500 zł (20% od 2500 zł). Miesięczna strata wynosi 750 zł, co daje sumarycznie 4500 zł przez 6 miesięcy.

Łącznie za etap 1 i 2 jej strata wynosi 5250 zł + 4500 zł = 9750 zł.

Etap 3: Po roku renta wdowia jest wypłacana w rzeczywistej wartości 50% świadczenia zmarłego, czyli w przykładzie 1250 zł.

Podsumowując, nowy system renty wdowiej może być korzystniejszy po pierwszym roku, kiedy wdowa otrzyma wypłatę w pełnej wysokości. Jednocześnie wypłata gwarantowana może znacząco poprawić sytuację finansową wdowy lub wdowca, pod warunkiem złożenia odpowiedniego wniosku. Renta wdowia została zaprojektowana tak, aby na dłuższą metę zapewnić stabilność finansową osobom, które straciły swoich bliskich.

Warianty projektu rent wdowiej:

Wariant 1: Renta rodzinna powiększona o 50% wartości różnych emerytur (w tym wojskowej, policyjnej, rolniczej) oraz innych świadczeń kompensacyjnych.

Wariant 2: 50% wartości renty rodzinnej zwiększone o dodatkowe świadczenia.