Recykling butelek w stagnacji

Każdego roku na rynek trafia około dwóch bilionów napojów w butelkach i puszkach, z czego większość pozostaje poza obiegiem. Globalnie tylko 34% szklanych butelek, 40% plastikowych oraz 70% aluminiowych puszek jest poddawanych recyklingowi.

Kaucja nie wystarcza – czas na innowacje

W wielu krajach działają systemy kaucyjne - klient płaci kaucję za opakowanie, którą odzyskuje przy zwrocie odpadów. Choć takie programy, planowane także w Polsce, zwiększają odzysk do 78%, nie rozwiązują problemu recyklingu na szeroką skalę.

Loteria jako klucz do sukcesu

Nowe badania opublikowane w "Waste Management" pokazują, że można znacząco zwiększyć efektywność systemów recyklingu, wykorzystując prosty mechanizm psychologiczny. Ludzie wolą podejmować różne ryzyko dla dużych nagród niż dostawać pewne, ale niewielkie nagrody, co udowodnił zespół naukowców kierowany przez Jiaying Zhao z Uniwersytetu Kolumbii Brytyjskiej.

Kto wygrywa? Kanadyjczycy preferują emocje!

W Vancouver i Albercie uczestnicy mogli oddać butelki, wybierając między gwarantowanym zwrotem 10 centów a loterią z możliwością wygrania od 1 do 1000 dolarów. Niespodziewanie, aż 39% uczestników wybrało opcję loterii, choć szansa na główną wygraną wynosiła tylko 0,01%.

Pozytywne emocje a efekty recyklingu

Osoby biorące udział w loterii czuły większą "szczęśliwość oczekiwania", nawet jeśli nic nie wygrały. Pozytywne emocje związane z udziałem w loterii mogą zwiększyć sympatię do systemów recyklingu.

Recykling w górę bez dodatkowych kosztów

System oparty na loterii nie wymaga dodatkowych funduszy publicznych. Uczestnicy systemu mają bowiem takie same koszty, a jednak osiągają lepsze wyniki. Symulacje wskazują, że wprowadzenie takiego rozwiązania w USA mogłoby przynieść dodatkowe 2 miliony ton odzyskanych opakowań rocznie, co przełożyłoby się na ograniczenie emisji o 4,7 mln ton CO2.

Bariera czy szansa? Jak to działa?

Badania pokazują, że forma recyklingowej loterii musi być połączona z gwarantowanym zwrotem, aby nie wykluczać osób o niższych dochodach. Kluczowe jest także zrozumienie, że emocje i psychologia mogą odegrać ważną rolę w kształtowaniu postaw wobec recyklingu.

Norwegia – modelowy przykład sukcesu

Norwegia, jako jedyny kraj z dojrzałym systemem "pantelotteriet", osiąga poziom odzysku na poziomie 97%. Badacze sugerują, że loteria mogła odegrać kluczową rolę w tym sukcesie.

Przyszłość recyklingu - loteria w całym świecie?

System loterii może nie tylko zwiększyć efektywność recyklingu, ale i poprawić samopoczucie obywateli. Przynosząc butelki, uczestnicy czują się częścią większego systemu, a pozytywne emocje są nieocenione.

Jednakże droga do sukcesu jest długa

Mimo potencjału, recykling wciąż napotyka poważne przeszkody związane z logistyka i ekonomią. Wiele systemów jest rozdrobnionych, brakuje jednoznacznych odpowiedzi na to, jakie materiały nadają się do recyklingu, a plastik wciąż pozostaje zbyt tani.