W tym roku Najwyższa Izba Kontroli (NIK), pod przewodnictwem Mariana Banasia, zintensyfikowała kontrole w Komisji Nadzoru Finansowego (KNF). Trwają aż trzy kontrole w UKNF, a niebawem ma rozpocząć się kolejna. Co ciekawe, większość tych kontroli dotyczy spółek znanych z różnego rodzaju afer.

NIK bada GetBack, Polnord i VeloBank

Obecnie NIK prowadzi dwie kontrole w UKNF. Pierwsza z nich skupia się na nadzorze nad spółką GetBack (obecnie Capitea) i jej współpracownikami. Afera ta wybuchła w 2018 roku, kiedy blisko 10 tys. posiadaczy obligacji GetBack straciło prawie 2 miliardy złotych. W sprawie postawiono zarzuty kilkudziesięciu osobom, a część z nich już stanęła przed sądem. To nie pierwszy raz, gdy NIK bada GetBack – już wcześniej dopatrzono się tam nieprawidłowości.

Druga kontrola obejmuje nadzór nad rynkiem finansowym przez KNF, koncentrując się na Polnordzie, Ursusie, VeloBanku oraz Polskim Banku Apeksowym. VeloBank powstał z przymusowej restrukturyzacji Getin Noble Banku Leszka Czarneckiego, a Polski Bank Apeksowy nie otrzymał zgody na działalność.

Pierwsza kontrola rozpoczęła się w lutym, a druga w czerwcu tego roku. Obie są kontrolami doraźnymi, co oznacza, że nie wynikały one z rocznego planu NIK, lecz były przeprowadzone na wniosek. W ostatnich latach o takie kontrole wnioskowali posłowie oraz osoby poszkodowane w aferach.

Dodatkowe kontrole NIK w KNF

NIK prowadzi także kontrolę funkcjonowania systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. To jednak nie koniec. Na III i IV kwartał 2024 roku planowana jest kontrola działania KNF, Prokuratora Krajowego oraz Ministra Sprawiedliwości w zakresie zwalczania nadużyć i przestępstw na rynku finansowym.

Polnord, Ursus i VeloBank — klucz doboru spółek

NIK otrzymał prawie 40 szczegółowych pytań dotyczących swoich kontroli. Wybór spółek do kontroli jest zaskakujący, zważywszy na fakt, że na GPW notowanych jest ponad 400 spółek, a NIK wybrał te, które nie są już na giełdzie lub takie, które nigdy tam nie były.

Zagadka GetBack i VeloBanku

Kontrolerzy NIK po raz kolejny zajęli się sprawą GetBack, która w 2018 roku wywołała jedną z największych afer na polskim rynku kapitałowym. Marian Banaś i jego zespół badają również VeloBank, który powstał na gruzach Getin Noble Banku Leszka Czarneckiego. VeloBank jest teraz pod kontrolą amerykańskiego funduszu Cerberus.

Kontrole w KNF są wyzwaniem dla pracowników, którzy muszą jednocześnie zajmować się bieżącym nadzorem nad rynkiem finansowym. Nadzór KNF nad spółkami Ursus i Polnord, a także przymusowa restrukturyzacja Getin Noble Banku, to tematy, które wzbudziły wiele kontrowersji i pytań. Czy NIK odkryje nowe nieprawidłowości? Czas pokaże.

Autor: Bartek Godusławski, dziennikarz Business Insider Polska

Czy KNF jest przygotowany na zmasowane kontrole NIK? Czy w końcu dowiemy się całej prawdy o aferach GetBack i VeloBanku? Śledźcie nasze artykuły na bieżąco!