Rewolucyjna zmiana w statystykach GUS. Mediana pokaże prawdę o zarobkach Polaków

GUS już w marcu br. zapowiedział zmiany w publikowaniu danych statystycznych dotyczących wynagrodzeń. "W drugiej połowie 2024 r. Główny Urząd Statystyczny rozpocznie publikowanie co miesiąc przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto oraz mediany wynagrodzeń miesięcznych brutto. Pierwsze opublikowane dane będą dotyczyć stycznia 2024 r." - poinformował Urząd. Dzisiaj już wiemy, że wspomniany start publikacji jest planowany właśnie na 4 września.

Dane będą wynikiem nowego, jak informuje GUS, "opartego w całości na źródłach administracyjnych", badania rozkładu wynagrodzeń w gospodarce narodowej, realizowanego bez obciążania sprawozdawców.

"Jest to badanie pełne, które uwzględnia wynagrodzenia wypłacone w danym miesiącu z tytułu wszystkich zatrudnień, czyli każdej pracy na podstawie stosunku pracy lub stosunku służbowego, niezależnie od wymiaru pracy, na który została zawarta umowa. Badanie dotyczy wszystkich podmiotów gospodarki narodowej (również małych - do 9 osób)" - poinformowano.

"Średnia" i "mediana" - fundamentalna różnica w obliczeniach

Przy okazji publikowania średnich wynagrodzeń zawsze pojawiają się komentarze oburzonych pracowników, których pensje są istotnie niższe od podanych przez GUS kwot. To właśnie efekt "średniej", która przedstawia wycinek rzeczywistości. Szacuje się, że przeciętnie dwóch na trzech pracowników zarabia poniżej średniej. Mediana płac w Polsce (przypomnijmy: była publikowana raz na dwa lata) to zazwyczaj ok. 80 proc. "średniej".

Lepszą miarą jest więc mediana płac. To wartość "środkowa" - w myśl zasady: połowa pracowników zarabia więcej; druga połowa mniej. Nawiasem mówiąc, dostępne komercyjne "kalkulatory płac" starają się właśnie stosować medianę (na podstawie własnych, zbieranych od pracowników informacji), pokazując użytkownikom, w jakim miejscu się znajdują ze swoją pensją w danej branży (jaka część pracowników zarabia więcej, a jaka mniej).

Mediana raz na dwa lata? Teraz będzie częściej

Do tej pory GUS publikował medianę wynagrodzeń raz na dwa lata. Dodatkowo, dane dotyczyły stanu sprzed 12 miesięcy. Ostatnia publikacja mediany ukazała się jesienią ub. roku i dotyczyła stanu z października 2022 roku. Wtedy mediana zarobków w Polsce wynosiła niewiele ponad 5,7 tys. zł brutto (nieco ponad 4,2 tys. zł netto).

Tylko dla porządku dodajmy, że już teraz GUS podaje kilka miar zarobków w kraju, co dodatkowo może utrudniać interpretację tych danych przez zwykłych pracowników, dla których niuanse statystyki są mniej ważne niż ocena: "zarabiam mniej lub więcej niż przeciętnie".

Najbardziej popularne miary zarobków publikowane przez GUS to obecnie "przeciętna pensja w gospodarce narodowej" oraz "przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw".

Warto jednak zwrócić uwagę, że mediana zarobków daje lepszy obraz rzeczywistego stanu wynagrodzeń w Polsce. Dla wielu pracowników oznacza to, że będą mieli bardziej realistyczne pojęcie o swojej pozycji na rynku pracy.

Pensje Polaków rosną w wyjątkowym tempie

Przypomnijmy, w ostatnim czasie przyzwyczailiśmy się do dwucyfrowych (proc.) wzrostów przeciętnych zarobków w Polsce. Płace w kraju stale rosną i stały się istotnym czynnikiem zwiększającym presję inflacyjną.

Przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej wyniosło w I kwartale 2024 roku 8147,38 zł brutto - poinformował pod koniec czerwca Główny Urząd Statystyczny. Ta miara zarobków - w przeciwieństwie do "wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw" uwzględnia mniejsze firmy (do 9 pracowników). Wciąż jednak jest "średnią", a dopiero mediana płac da bardziej wiarygodny obraz poziomu zarobków w Polsce.

Jak wpłynie to na rynek pracy w Polsce i na jakie zmiany mogą liczyć polscy pracownicy? Śledź nas, żeby być na bieżąco z najnowszymi danymi i analizami!