Z ogromnym żalem żegnamy Mariana Turskiego, wieloletniego redaktora »Polityki«, niezwykłego strażnika pamięci oraz wybitnego człowieka, którego głos usłyszany był na całym świecie — poinformował tygodnik 'Polityka'.

Marian Turski urodził się jako Mosze Turbowicz 26 czerwca 1926 roku w Druskiennikach, w rodzinie polskich Żydów. W chwili wybuchu II wojny światowej, wraz z rodziną trafił do łódzkiego getta. Wkrótce po tym, niemieckie władze deportowały jego bliskich do Auschwitz.

Sam Marian został deportowany w 1944 roku w jednym z ostatnich transportów. Osoby z organizacji Lewica Związkowa pomagały mu przeżyć w trudnych warunkach łódzkiego getta, zanim w końcu trafił do obozu.

Podczas marszu śmierci do Buchenwaldu w styczniu 1945 roku, Turski, mimo choroby na tyfus, przetrwał do wyzwolenia. W ciągu kolejnych miesięcy zaznał piekła obozowego w Theresienstadt, ale jego determinacja doprowadziła go do ostatecznego wyzwolenia przez radzieckie wojska.

Po wojnie Turski osiedlił się w Warszawie. Jego życie zawodowe zaczęło się w młodzieżowej organizacji PPR, a następnie, od 1958 roku, pełnił kluczową rolę w tygodniku 'Polityka', kierując działem historycznym. Jego misją było nie tylko dokumentowanie, ale także edukowanie na temat historii Holokaustu i doświadczeń Żydów podczas II wojny światowej.

Jego zaangażowanie w działalność społeczną i historyczną obejmowało również członkostwo w Żydowskim Instytucie Historycznym oraz Międzynarodowej Radzie Oświęcimskiej. Turski był również aktywnym głosem w walce o pamięć o Holokauście, przestrzegając przed powtarzaniem historii.

Marian Turski był wielu razy uhonorowany za swoje zasługi. W 1997 roku otrzymał Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, a w 2007 roku - Krzyż Zasługi I Klasy od Republiki Federalnej Niemiec, nagradzając go za działania na rzecz polsko-niemieckiego pojednania. W 2020 roku został odznaczony Orderem Zasługi Wielkiego Księstwa Luksemburga.

W pamiętnym przemówieniu podczas obchodów 75. rocznicy wyzwolenia Auschwitz, Marian Turski zaapelował do zebranych, aby pamiętali o historii i nie tolerowali dyskryminacji jakiejkolwiek mniejszości. 'Jeśli będziesz obojętny, jakieś Auschwitz spadnie ci z nieba' — powiadał, ostrzegając przed apatią wobec zła.

Marian Turski to nie tylko świadek historii, ale także jej niezłomny obrońca. Jego śmierć to ogromna strata nie tylko dla Polski, ale i całego świata. Pozostaje nam jedynie pamiętać o jego przesłaniu i walczyć o prawdę oraz sprawiedliwość.