W bieżącym roku obserwujemy zjawisko bezprecedensowe: wielu menedżerów w polskich firmach państwowych nie otrzymało absolutorium za 2023 rok. Wśród tych firm znajdują się kluczowe przedsiębiorstwa, takie jak Orlen, Azoty, PZU, PKO BP, PKP Cargo, GPW, KGHM, PGE, Enea oraz Tauron. Jest to sygnał, że akcjonariusze wyrażają brak zaufania do zarządów tych spółek.

Ekspert Romanowski podkreśla, że takiego zjawiska w Polsce jeszcze nie było. Rady nadzorcze, które jeszcze niedawno rekomendowały udzielenie absolutorium menedżerom, zmieniły swoje stanowisko, co rodzi poważne pytania o efektywność zarządzania i odpowiedzialność finansową w tych instytucjach. Po raz pierwszy w historii akcjonariusze zaczęli zgłaszać projekty uchwał dotyczące nieudzielenia absolutorium, co świadczy o ich rosnącej roli w kształtowaniu ładu korporacyjnego w Polsce.

Premier odniósł się również do kwestii nieprawidłowości finansowych, wskazując na możliwe "wyprowadzanie gigantycznych środków" poprzez działalność reklamową w spółkach Skarbu Państwa. W przypadku nadużyć odpowiedzialność poniosą członkowie zarządów, co podkreśla wagę transparentności w zarządzaniu publicznymi funduszami.

Romanowski zaznacza, że nieudzielenie absolutorium otwiera drogę do dochodzenia odszkodowań od byłych menedżerów przez same spółki. Warto przypomnieć, że w przeszłości, mimo że sytuacje z odmową udzielenia absolutorium miały miejsce, skala ich wpływu na przyszłość zarządów była znacznie mniejsza. Żaden z byłych prezesów, którzy nie otrzymali absolutorium, nie napotkał na konsekwencje prawne.

Warto zauważyć, że absolutorium jest kluczowe w kontekście bonusów rocznych dla menedżerów, co może prowadzić do spadku jakości zarządzania w przypadku braku ich udzielenia. Należy się spodziewać wielu potencjalnych pozwów od byłych menedżerów, ale Romanowski ostrzega, że procesy te mogą trwać latami, co podkreśla potrzebę szybkich i efektywnych rozwiązań prawnych w polskim systemie sądownictwa.

Kiedy pytano o przyszłość zarządzania w państwowych spółkach oraz o możliwe kolejne zmiany w rządzie, Romanowski zauważył, że polska gospodarka wciąż dojrzewa i uczy się nowych norm. W jego ocenie, zrozumienie, że odmowa udzielenia absolutorium ma poważne konsekwencje prawne, zaczyna w końcu zyskiwać na znaczeniu.

Ekspert wyraził nadzieję, że obecne zarządy będą z większą ostrożnością podejmować decyzje dotyczące majątku publicznego, starając się unikać wpływów politycznych. W przeszłości, często lęk przed politykami był silniejszy niż obawy przed naruszeniem prawa, co trzeba zmienić dla dobra polskiego rynku i przedsiębiorstw.