Właśnie wydana publikacja przez Fundację Rozwoju Edukacji dla Przemysłu oraz Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie to owoc wieloletnich poszukiwań korespondencji między dwiema wybitnymi postaciami nauki. Autorzy, w tym dr Ewa Łabno-Falęcka, podjęli trud zadania odkrycia relacji między Skłodowską-Curie a Albertem Einsteinem, a ich fascynujące listy rzucają nowe światło na te legendy.

Jak powstała książka?

Dr Ewa Łabno-Falęcka zainspirowana była niespodziewanym odkryciem: Marie Skłodowska-Curie była jedną z pierwszych kobiet na świecie, która uzyskała prawo jazdy na samochody ciężarowe. To odkrycie skłoniło ją do zgłębienia relacji Skłodowskiej z innymi wybitnymi naukowcami, w tym z Einsteinem, którego działania również miały rewolucyjny wpływ na naukę.

W Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie brakowało jednak jakiejkolwiek zachowanej korespondencji między tymi dwiema postaciami, co skłoniło zespół do międzynarodowych poszukiwań. W wyniku tych starań udało się odnaleźć oryginalne listy i uzyskać zgodę na ich przetłumaczenie oraz publikację.

Genialna korespondencja

Listy Skłodowskiej-Curie i Einsteina pokazują, że ich rozmowy nie ograniczały się jedynie do naukowych tematów. Ich korespondencja charakteryzowała się szacunkiem i formalnością; oboje zwracali się do siebie przy pomocy pełnych tytułów, wskazując na ich złożone relacje.

Co zabawne, Skłodowska-Curie pisała w języku francuskim, podczas gdy Einstein odpowiadał w niemieckim, co sugeruje, że oboje preferowali korzystać z języków, w których czuli się komfortowo, mimo że mogli porozumiewać się w innych językach.

W listach często pojawiały się naukowe ciekawostki oraz pytania o nowe badania i odkrycia. Na przykład, Skłodowska-Curie wspominała o znaczącym osiągnięciu Maxa von Laue dotyczącego dyfrakcji promieni rentgenowskich.

List wsparcia od Einsteina

Pierwszy list od Einsteina do Skłodowskiej-Curie, prezentujący się na kartach tej książki, datowany jest na 23 listopada 1911 roku, kiedy to noblistka przechodziła przez trudne chwile. Rok ten był dla niej pełen wyzwań - przegrała wybory do francuskiej Akademii Nauk, a sprawa jej romansu z Paulem Langevinem wywołała skandal medialny, prowadząc do publicznych ataków na jej osobę.

„Maria była załamana tym, jak ją traktowano. Mimo że była pierwszą osobą, która zdobyła dwie Nagrody Nobla, została brutalnie zaatakowana przez prasę” – zauważa prof. Pospieszny. W tym trudnym okresie Einstein napisał do niej list pocieszenia, który stał się początkiem ich kolekcji korespondencyjnej.

„Albert prosił Marię, by nie przejmowała się opinią publiczną i ignorowała krytyków. Podkreślał, że zarówno ona, jak i Langevin są wyjątkowymi osobami” – relacjonuje Pospieszny.

Książka jako skarb historyczny i naukowy

Nowa publikacja to znacznie więcej niż zbiór listów – zawiera również ich fotokopie, co umożliwia osobom znającym niemiecki i francuski zapoznanie się z oryginałami.

„To niezwykle piękne wydanie. Daje możliwość nie tylko przeczytania treści listów, ale także zobaczenia ich w oryginalnej formie, co jest nieocenionym doświadczeniem dla historyków nauki oraz pasjonatów biografii wielkich uczonych” – podkreśla badacz. Tego typu publikacje pozwalają nie tylko na zgłębianie historii nauki, ale także na odkrywanie osobistych relacji, które kształtowały postęp ludzkości.