Ostatnie miesiące upałów oraz brak opadów śniegu doprowadziły do dramatycznego obniżenia poziomu wody w Jeziorze Czorsztyńskim. Ten sztucznie utworzony zbiornik powstał podczas budowy zapory w Niedzicy, a teraz, dzięki niskiemu stanowi wody, odkryto ruiny wsi Maniowy. Co kryje ta historia?

W ostatnich latach, w związku z ekstremalnymi warunkami pogodowymi, na całym świecie doszło do podobnych sytuacji. W Grecji, po długotrwałej suszy, wyłoniła się z toni woda wioska Kallio, która została zalana przed laty w celu zabezpieczenia wody pitnej dla Aten. Tak dramatyczne odkrycia są przypomnieniem o historii, którą natura potrafi przywrócić.

Budowa zbiornika w Dolinie Dunajca rozpoczęła się w latach 60. XX wieku, mimo że pierwsze pomysły na regulację tego terenu pojawiły się jeszcze przed I wojną światową. Po zakończeniu budowy w 1997 roku, Dolina Dunajca została zalana, a wieś Maniowy zniknęła pod wodami Jeziora Czorsztyńskiego. Mieszkańcy zostali przesiedleni do nowego miejsca, jednak teraz, kiedy poziom wody obniżył się o 3-4 metry, ich dawny świat powraca na powierzchnię.

Aktualnie, lustro wody w jeziorze wynosi 525 metrów nad poziomem morza, co jest poniżej minimalnego poziomu, który wynosi 510 m n.p.m. Zazwyczaj poziom ten oscyluje w granicach 528-529 m n.p.m. Jak informuje inż. Jerzy Stypuła, kierownik działu hydrologicznego w Zespole Elektrowni Wodnych Niedzica, zapora musi wypuszczać co najmniej 9 m³ wody na sekundę, aby turbiny mogły prawidłowo funkcjonować.

Obecnie dopływy do zbiornika wynoszą prawie 8,5 m³/s, a odpływ z zapory to również 9 m³/s. W historii notowano jednak znacznie mniejsze dopływy, nawet 4,5 m³/s. Inż. Stypuła zaznacza, że obecna wiosna nie zapowiada obfitych opadów, co budzi obawy o to, czy jezioro zdoła odbudować swój poziom do sezonu turystycznego.

Powiedzmy to wprost: niskie stany wód odsłaniają nie tylko ruiny dawnych wsi, ale też dramaty historii i konieczność refleksji nad przyszłością naszych zbiorników wodnych. Jakie to będzie miało konsekwencje dla ekologii i turystyki w regionie? Jedno jest pewne: Jezioro Czorsztyńskie na nowo przyciąga wzrok turystów i historyków, a jego tajemnice wciąż czekają na odkrycie!