W trzech państwach bałtyckich – Litwie, Łotwie i Estonii – 8 lutego rozpoczyna się nowa era. Tego dnia kraje te wyłączają swoje połączenia z rosyjską siecią elektroenergetyczną, dokonując tego na dziesięć miesięcy przed pierwotnie planowanym terminem.

To symboliczne posunięcie jest ukoronowaniem wysiłków tych krajów, które od maja 2022 roku nie importują już energii elektrycznej z Rosji ani Białorusi. Obywatele najprawdopodobniej nie odczują żadnych zakłóceń, co jest pozytywną wiadomością w obliczu zmian w dostawach energii.

Celem tych działań jest wzmocnienie systemów elektroenergetycznych w państwach bałtyckich poprzez integrację z europejskim systemem elektroenergetycznym, stanowiącym drugi co do wielkości zintegrowany rynek na świecie, zaraz po Chinach. To ważny krok, który oddala te kraje od Rosji, a zarazem umacnia ich więzi z Unią Europejską poprzez synchronizację z resztą Europy.

Historia bałtycka wiąże się z ponad pięcioma dekadami przymusowego połączenia z Rosją. Bezpośrednio po uzyskaniu niepodległości w 1991 roku, otwarcie na Europę stało się strategicznym celem tych krajów. Od 2004 roku są członkami Unii Europejskiej i NATO, przyjmując euro jako swoją oficjalną walutę. Wspólnie mają nieco ponad 6,1 mln mieszkańców, co w porównaniu do większych państw, takich jak Niemcy czy Polska, czyni je stosunkowo małymi rynkami.

Kaspars Melnis, minister klimatu i energii Łotwy, podkreśla, że projekt wyłączenia z rosyjskiej sieci dotyczy przede wszystkim bezpieczeństwa energetycznego i niepodległości. Wskazuje na agresję Rosji na Ukrainę jako na impuls do działań. Melnis jest przekonany, że proces ten nie wpłynie negatywnie na ceny energii elektrycznej oferowanej w regionie.

Kolejnym krokiem w kierunku zintegrowania się z UE jest budowa LitPol Link – mostu energetycznego łączącego Polskę z Litwą. Ta inwestycja ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia stabilnych dostaw energii w regionie.

Jak twierdzą eksperci, niezależność energetyczna państw bałtyckich oznacza nie tylko dywersyfikację źródeł energii, ale także zwiększone wykorzystanie odnawialnych źródeł, takich jak energia słoneczna czy wiatrowa. Do 2030 roku Unia Europejska planuje, aby każdy z członków mógł importować lub eksportować co najmniej 15 proc. energii elektrycznej wyprodukowanej na swoim terytorium.

Oczywiście, wyzwania nie kończą się na wyłączeniu z rosyjskiej sieci. W zeszłym roku, po uszkodzeniu kabla Estlink 2, wiele mówiło się o zagrożeniach związanych z infrastrukturą energetyczną w regionie. Komisja Europejska zapewniła jednak, że niezależność energetyczna jest wciąż na wyciągnięcie ręki, a zaplanowane inwestycje umożliwią państwom bałtyckim dostosowanie się do nowych warunków.

Podsumowując, nadchodzące zmiany zapowiadają nowy rozdział dla państw bałtyckich, które postanowiły stanowczo oddalić się od rosyjskiej dominacji w sektorze energetycznym. Wyłączenie rosyjskiego prądu to krok ku bezpieczeństwu, stabilności i większej konkurencyjności w regionie.