Na Ziemi pory roku kształtuje nachylenie osi obrotu, które sprawia, że jedno miejsce przeżywa lato, gdy inne jest pogrążone w zimie. Ale co się dzieje na innych planetach w naszym Układzie Słonecznym?

Eksperci, rozmawiając z Live Science, podkreślają, że inne ciała niebieskie, w tym planety karłowate oraz ich księżyce, również doświadczają sezonowych zmian, chociaż znacznie różniących się od tych, które znamy na Ziemi.

Dlaczego Ziemia ma pory roku?

Astrofizyk dr Gongjie Li z Georgia Tech wyjaśnia, że sezonowe zmiany na Ziemi są efektem nachylenia osi o około 23,5 stopnia. Kiedy nasza planeta krąży wokół Słońca, różne jej części otrzymują zróżnicowaną ilość światła słonecznego, co prowadzi do zmiany pór roku.

Profesor Shane Byrne z Uniwersytetu Arizona dodaje, że Mars ma podobne nachylenie, wynoszące około 25 stopni. Dlatego na Czerwonej Planecie także występują pory roku. W rejonach polarnych Marsa, rosną okresy z długimi dniami lub nocami, a marsjańskie zimy zamiast śniegu przynoszą suche lodowe struktury, które tworzą wyjątkowe wzory.

Jak wyglądają sezony na innych planetach?

Nie wszystkie planety mają sezonowe zmiany. Merkury niemal nie posiada nachylenia osi, co oznacza, że brak tam istotnych różnic sezonowych. Z kolei Uran, który jest nachylony niemal pod kątem 90 stopni, doświadcza ekstremalnych sezonów — od 42 lat gorąca do równie długo trwających mrocznych zim.

Jednak nachylenie osi to tylko część tej skomplikowanej układanki. Ważny jest również kształt orbity planety; wiele ciał niebieskich porusza się po elipsach, co wpływa na zmiany odległości od Słońca. Przykładowo, Merkury posiada bardzo ekscentryczną orbitę, co powoduje skokowe różnice w temperaturze.

Mars: Zmiany przez miliony lat

Oba te czynniki mogą zmieniać się w czasie. Byrne zauważa, że historia nachylenia osi Marsa również była zmienna — w ciągu miliardów lat wahało się od 10 do ponad 40 stopni, co skutkowało znacznymi zmianami klimatycznymi. Obecne podobieństwa Marsa i Ziemi są zatem rezultatem szczęśliwego splotu okoliczności.

Natomiast Li zaznacza, że Ziemia zawdzięcza swoją stabilność korzystnemu układowi orbit, co sprzyjało ewolucji życia i jego przetrwaniu. Jak widać, nasze kosmiczne sąsiedztwo jest znacznie bardziej złożone, niż mogłoby się wydawać!