Dieta jako klucz do zdrowia przy PCOS

Ewa Podsiadły-Natorska: Książka, którą stworzyłam, łączy temat zespołu policystycznych jajników (PCOS) z żywieniem, co może zaskoczyć wielu. Warto zauważyć, że mylne jest postrzeganie PCOS tylko przez pryzmat hormonów i problemów z cyklem menstruacyjnym.

Hanna Szpunar-Radkowska: Zgadza się. PCOS to złożone zaburzenie ogólnoustrojowe. Owszem, układ rozrodczy odgrywa kluczową rolę, ale nie możemy zapominać o problemach metabolicznych, takich jak insulinooporność, przewlekły stan zapalny czy zaburzenia glikemii. To wszystko jest ściśle związane z naszą dietą, stylem życia, aktywnością fizyczną i poziomem stresu. Dlatego ważne jest, by terapia PCOS była kompleksowa.

PCOS to więcej niż tylko hormony

Nie możemy mówić, że PCOS to "tylko problem hormonalny". Zaburzenia metaboliczne, nadciśnienie, a nawet depresja i obniżone poczucie wartości to poważne konsekwencje tego schorzenia. Na przykład, hirsutyzm, czyli nadmierne owłosienie, jest jednym z najbardziej obciążających psychicznie objawów. Warto podkreślić, że w wytycznych ESHRE rozważana jest refundacja depilacji dla pacjentek z PCOS, ale w Polsce wciąż jesteśmy z tym daleko.

Fundamentem terapii jest dieta

Dieta jest nie tylko wsparciem, ale fundamentem terapii PCOS. Międzynarodowe wytyczne jasno wskazują, że zdrowy styl życia, w tym dieta i aktywność fizyczna, jest pierwszą linią leczenia. Wiele osób nie docenia roli dietetyków w tej kwestii, a tymczasem bez pracy nad stylem życia, poprawa zdrowia jest mało prawdopodobna.

Zalecenie: schudnąć?

Niestety, często słyszymy w gabinetach: "Proszę schudnąć". Jest to uproszczenie, ponieważ nie każda pacjentka z PCOS ma nadwagę. Są także kobiety szczupłe, które zmagają się z tym schorzeniem. W przypadku pacjentek z otyłością zmiana wagi może przynieść poprawę, ale musi być przeprowadzona mądrze. Zaskakującym jest, że nawet szczupłe kobiety, które przeszły epizod otyłości, mogą być bardziej narażone na PCOS.

Modele żywieniowe dla pacjentek z PCOS

Nie ma jednej idealnej diety dla pacjentek z PCOS. Omawiam różne modele, w tym przeciwzapalny, śródziemnomorski czy niskoglikemiczny. Najczęściej pracuję na diecie przeciwzapalnej, bo jest najbardziej elastyczna. Kluczowe jest, by jedzenie przestało być karą, a stało się wsparciem.

Zdrowe produkty w diecie

Podstawą diety powinny być warzywa, owoce, zdrowe tłuszcze, takie jak oliwa z oliwek, orzechy oraz dobre źródła białka. Powinna być bogata w błonnik i przeciwzapalne przyprawy, przy jednoczesnym unikaniu żywności przetworzonej, fast foodów i rafinowanego cukru.

Mikrobiota a PCOS

Skład mikrobioty jelitowej również odgrywa istotną rolę w PCOS. Dysbioza może prowadzić do stanu zapalnego i insulinooporności, co nasila objawy. Dobra dieta, bogata w błonnik, wspiera zdrową mikrobiotę. Probiotyki czy synbiotyki również mogą być korzystne, ale decyzje te powinny być podejmowane indywidualnie.

Dieta jako profilaktyka poważnych problemów

Odpowiednie żywienie w PCOS to nie tylko łagodzenie objawów, ale także profilaktyka poważnych powikłań, takich jak choroby sercowo-naczyniowe, które są bardziej powszechne wśród pacjentek z PCOS.

Dieta a leki

Nie chcę mówić, że dieta zastępuje leki, ale w wielu przypadkach to właśnie zmiana stylu życia jest zalecana przez lekarzy jako pierwsza. Jako dietetyk wspieram leczenie, a czasem sama zmiana diety wystarcza.

Efekty terapii

Pacjentki często wracają z pozytywnymi wiadomościami. Dzięki zmianom w diecie czują się lepiej, poprawia im się energia i sen. Pragmatyczne zmiany w gospodarce węglowodanowej i poziomie hormonów są dowodem na skuteczność tych zmian.

Macierzyństwo a PCOS

Wiele kobiet z PCOS obawia się, że nie zajdą w ciążę, co jest fałszywym przekonaniem. Dzięki pracy nad stylem życia oraz diecie, wiele z nich zachodzi w ciążę naturalnie, a w przypadku procedur wspomaganego rozrodu, wyniki również są obiecujące.

Mam nadzieję, że kobiety zauważą, jak ważna jest ich rola w dbaniu o zdrowie, a zmiany w diecie staną się dla nich wsparciem. Kluczowe jest, by w procesie leczenia otrzymać nie tylko narzędzia, ale i nadzieję na przyszłość.