Najnowsze badania wskazują, że niewielkie cząstki plastiku w coraz większym stopniu gromadzą się w ludzkim organizmie. Interesujące jest to, że w mózgu znalazło się ich więcej niż w wątrobie i nerkach. O tych zaskakujących wynikach i wpływie mikroplastiku na nasze zdrowie rozmawialiśmy z prof. Piotrem Pierzchalskim, ekspertem w dziedzinie toksykologii.

Skąd bierze się plastik w naszym organiźmie?

Prof. Piotr Pierzchalski: Problematyka mikroplastiku zaczyna się od jego źródła w środowisku. Wiele osób uważa, że mikroplastik powstaje głównie w wyniku degradacji dużych kawałków plastikowych śmieci. Oczywiście, to prawda, ale głównym źródłem plastiku w organizmach ludzkich są procesy przemysłowe i technologiczne, które produkują te drobne cząstki.

To, co nas otacza, również uwalnia plastik. Na przykład, pranie ubrań nylonowych czy poliesterowych w pralce przyczynia się do uwalniania cząstek mikroplastiku do wody. Dodatkowo, środki czystości czy kosmetyki często zawierają plastikowe drobinki, a ich stosowanie prowadzi do dalszego uwalniania mikro- i nanoplastiku.

Jakie są skutki obecności plastiku w organizmie?

Cząstki plastiku mogą uwalniać niebezpieczne substancje chemiczne, które są do nich dodawane w procesie produkcji. Często są to kannabinoidy, ftalany czy bisfenole, które mogą zaburzać równowagę hormonalną w organizmie. Na przykład, bisfenole są znane z tego, że działają jak estrogeny, co prowadzi do przyspieszonego dojrzewania płciowego u dziewcząt i może mieć wpływ na rozwój otyłości oraz chorób serca.

Mikroplastik dostaje się do organizmu nie tylko poprzez pokarm, ale także przez wdychanie zanieczyszczonego powietrza oraz przez skórę, szczególnie w przypadku stosowania kosmetyków z dodatkiem plastiku. Szacuje się, że człowiek średnio spożywa od 39 do 52 tysięcy cząstek mikroplastiku rocznie, a w miastach o większym zanieczyszczeniu liczba ta może wzrosnąć nawet do 121 tysięcy cząstek rocznie!

Czy możemy ograniczyć spożycie plastiku?

Niestety, na chwilę obecną nie ma skutecznych metod usuwania nanoplastiku z naszego środowiska, a jego usunięcie z organizmu po dostaniu się do komórek może być niemożliwe. Choć przemysłowe filtry mogą zatrzymywać większe cząstki plastiku, nanoplastik jest zbyt mały, aby można go było skutecznie wychwycić.

Co możemy zrobić, aby ograniczyć kontakt z plastikiem?

Najlepszą metodą byłoby całkowite ograniczenie użycia plastiku. Redukcja plastikowych opakowań, zastąpienie ich szklanymi pojemnikami oraz unikanie przetworzonych produktów to kroki w dobrym kierunku. Jednak, nawet jeśli przestaniemy produkować nowy plastik, istnieją już ogromne ilości plastiku w środowisku, które będą się degradować przez dekady, co z pewnością wpłynie negatywnie na zdrowie przyszłych pokoleń.

To alarmujące badania pokazują, jak duży wpływ plastik ma na nasze zdrowie oraz środowisko. Musimy podjąć działania na rzecz zmniejszenia jego produkcji i ekspozycji na plastikowe zanieczyszczenia.