Rosnące wypłaty w programach emerytalnych

Z danych przedstawionych przez Komisję Nadzoru Finansowego (KNF) wynika, że Polacy coraz chętniej wypłacają swoje oszczędności z programów emerytalnych, a ich niesystematyczne podejście do gromadzenia funduszy budzi poważne obawy. W 2024 roku Polacy dokonali zwrotów środków o łącznej wartości aż 3,5 miliarda złotych, co stanowi alarmujący wzrost względem lat ubiegłych.

Skala wypłat i ich przyczyny

Zjawisko to jest najbardziej widoczne w Programie Pracowniczych Planów Kapitałowych (PPK), gdzie liczba dyspozycji zwrotu wzrosła z 568,8 tysięcy w 2023 roku do 735,6 tysiąca w bieżącym roku. Uczestnicy traktują zebrane środki jako łatwo dostępne źródło, a nie jako zabezpieczenie na czas emerytury.

Rola IKE i IKZE w wypłatach

Programy IKE i IKZE również są na czołowej pozycji w tej kwestii. Tylko w 2024 roku odnotowano 41,9 tysiąca dyspozycji dotyczących całkowitych wypłat z IKE, co stanowi wartość niemal 760 milionów złotych. Posiadacze IKE mogą liczyć nie tylko na wypłatę całości, ale także na możliwość częściowych zwrotów, co również przyczynia się do wypłaty zgromadzonych środków.

Czy potrzebne są zmiany w systemie emerytalnym?

Z rosnącymi wypłatami rodzi się pytanie o przyszłość systemu emerytalnego. Czy istnieje potrzeba wprowadzenia limitów w programach takich jak PPK? Jacek Barszczewski, rzecznik KNF, zauważa, że zmiany w zakresie możliwości wcześniejszych wypłat mogłyby wpłynąć na zaufanie Polaków do dobrowolnego oszczędzania.

Propozycje ekspertów

Eksperci rynku emerytalnego, tacy jak Oskar Sobolewski i Bartosz Marczuk, podkreślają, że zamiast ograniczeń, powinno się skupić na edukacji względem korzyści płynących z długoterminowego oszczędzania. Marczuk sugeruje m.in. wprowadzenie dodatkowych wpłat dla osób o niższych dochodach oraz większe zachęty do pozostawienia oszczędności w programie.

Co z wypłatami przed emeryturą?

Z informacji wynika, że znaczna część wypłat, około 80%, pochodziła właśnie z PPK. Oczywiste jest jednak, że warunki wypłaty środków są ograniczone. W przypadku zwrotu uczestnicy mogą liczyć na 100% swoich wpłat oraz 70% składek od pracodawcy, jednak zysk podlega opodatkowaniu.

Rząd oraz eksperci stoją przed wyzwaniem zbalansowania potrzeby oszczędzania z wygodą dostępu do tych funduszy. Kluczowym pytaniem pozostaje, jak skutecznie zachęcić Polaków do długoterminowego gromadzenia oszczędności emerytalnych, aby nie narażać ich na przyszłe trudności finansowe.