Nauka

Polak odkrywa tajemnice najmłodszej wyspy Europy: "To naturalne laboratorium"

2025-05-06

Autor: Magdalena

Rewelacyjne badania na Surtsey – perle Islandii

Od 2013 roku dr Wąsowicz, jedyny Polak na owej misji, nieprzerwanie bada Surtsey – najmłodszą wyspę wulkaniczną w Europie, która stała się prawdziwym laboratorium przyrodniczym. Wyspa, wpisana na listę UNESCO, jest miejscem, gdzie naukowcy mogą badać życie na nowym lądzie.

Dumne badania naukowe i ich doniosłe znaczenie

Dr Wąsowicz, znany botanik i ekolog, jest autorem wielu wpływowych publikacji naukowych dotyczących ekologii wysp i biologii inwazji. Uczestniczy w międzynarodowych projektach oraz działa na rzecz ochrony przyrody, współpracując z mediami i organizując działania promujące ochronę środowiska.

Surtsey – historia narodzin wyspy

Wyspa Surtsey powstała 14 listopada 1963 roku, po erupcji wulkanicznej, która trwała do 1967 roku. Wybuch wypuścił na powierzchnię 1,1 km sześciennego lawy, jednak z biegiem lat, pod wpływem erozji, jej powierzchnia zmniejszyła się do około 1,4 km kw.

Naturalne laboratorium – skarbnica wiedzy o ekosystemach

Od samego początku Surtsey stała się miejscem o niezwykłej wartości naukowej. Arkurowana w ścisłej ochronie, jest unikalnym miejscem, gdzie sukcesja pierwotna odbywa się w warunkach naturalnych, bez wpływu człowieka.

Tajemnicze przybycie flory i fauny na wyspę

Roślinność dotarła na Surtsey na różne sposoby, głównie dzięki ptakom, które przyniosły nasiona. Do tej pory zidentyfikowano 58 gatunków roślin naczyniowych, w tym gatunki nadmorskie, które stanowią podstawę dla dalszego rozwoju ekosystemu.

Ptaki – kluczowi gracze w ekosystemie Surtsey

Od 1970 roku gniazdują tam ptaki, w tym mewy, które nie tylko przyczyniają się do rozsiania nasion, ale także wprowadzają substancje odżywcze do gleby, co sprzyja dalszej kolonizacji przez inne gatunki.

Zaskakująca różnorodność organizmów

Na Surtsey można spotkać różnorodne gatunki owadów oraz ssaków, jak foki, które regularnie przebywają w okolicy. Te unikalne warunki sprawiają, że wyspa staje się coraz bardziej biodiverse.

Przyszłość Surtsey – erozja i zmiany w ekosystemie

Z geologicznego punktu widzenia, Surtsey podlega nieuchronnej erozji, co za 100-200 lat może doprowadzić do jej znacznego przekształcenia. Niemniej jednak, może to również spowodować pojawienie się nowych gatunków.

Surtsey – laboratorium ratujące naturę przed inwazją

Dzięki ścisłej ochronie, na Surtsey nie zauważono jeszcze żadnych inwazyjnych gatunków, co czyni to miejsce szczególnym w kontekście badań nad bioróżnorodnością i ochroną przyrody.

Surtsey – klucz do zrozumienia procesów ekologicznych

To niezwykłe "żywe laboratorium" pozwala naukowcom z całego świata badać rozwój życia w warunkach bez wpływu człowieka. Surtsey to jedno z nielicznych miejsc na ziemi, gdzie kompleksowe badania nad sukcesją i migracją gatunków są możliwe w tak czystych warunkach.