Nauka

Psychika seniorów. Jak zmienia się mózg na starość? Ekspert wyjaśnia

2025-02-25

Autor: Michał

Proces starzenia się mózgu można zauważyć w sposobie, w jaki seniorzy reagują na swoje otoczenie. Jak wskazuje prof. Tadeusz Parnowski, ekspert z zakresu psychiatrii i psychogeriatrii, na tym etapie życia często występują zjawiska takie jak impulsywność, wybuchowość oraz niecierpliwość. Wraz z tym pojawiają się również trudności w myśleniu i pamięci. Ważne jest jednak podkreślenie, że takie symptomy niekoniecznie oznaczają rozwój choroby, lecz są naturalnym efektem starzenia się organizmu. Co ciekawe, osobowość seniorów pozostaje zazwyczaj niezmieniona, chociaż jej cechy mogą ulegać zaostrzeniu.

Lęk przed nowym

Kolejnym interesującym zjawiskiem psychologicznym, które nasila się z wiekiem, jest neofobia - lęk przed nowościami. Może ona dotyczyć różnych aspektów życia, od nowych doświadczeń po nieznane urządzenia. W sytuacji, gdy seniorzy są przyzwyczajeni do stałego rytmu dnia, wszelkie zmiany mogą wywoływać niechęć i lęk. Neofobia żywieniowa, czyli obawy związane z nowymi potrawami, również staje się coraz powszechniejsza. Może to wynikać z osłabienia węchu i smaku, co wpływa na postrzeganie jedzenia i prowadzi do negatywnych skutków zdrowotnych.

Badania przeprowadzone przez japońskich naukowców ujawniły, że u seniorów zagrożonych niedożywieniem częściej obserwowano objawy neofobii żywieniowej, co było związane z pogorszeniem stanu jamy ustnej. Odpowiednia dieta i dbałość o zdrowie jamy ustnej to kluczowe aspekty, które mogą wpłynąć na jakość życia seniorów.

Izolacja starszych ludzi

Izolacja społeczna osób starszych jest problemem, który dotyka wiele osób w podeszłym wieku, głównie z powodu utraty bliskich, przejścia na emeryturę lub trudności finansowych. W efekcie seniorzy często nie mogą uczestniczyć w życiu towarzyskim i są zmuszeni do ograniczenia swoich interakcji społecznych. Co gorsza, emigracja członków rodziny do innych miejsc na świecie pogłębia to zjawisko.

Badania przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Chicago wskazują, że izolacja zwiększa ryzyko wystąpienia nadciśnienia, chorób serca oraz neurodegeneracyjnych, a także prowadzi do spadku odporności, pogorszenia funkcji poznawczych, a nawet przedwczesnej śmierci. Dodatkowo, izolacja sprzyja rozwojowi zaburzeń psychicznych. Z danych PolSenior2, które zrealizowano na 6000 seniorach, wynika, że 26% osób badanych doświadcza objawów depresji. Osoby starsze są szczególnie narażone na rozwój tej choroby, co często związane jest z przewlekłymi schorzeniami, takimi jak cukrzyca, problemy z tarczycą czy chroniczny ból fizyczny.

Warto zatem zwrócić uwagę na wagę wsparcia psychicznego oraz aktywności społecznej seniorów, które mogą znacząco poprawić jakość ich życia oraz wpłynąć na zdrowie psychiczne. Przeciwdziałanie izolacji i wspieranie aktywności społecznych wśród osób starszych powinno być priorytetem dla rodzin oraz instytucji społecznych.