Nadchodzące zmiany w unijnych funduszach mogą zapoczątkować prawdziwą rewolucję. Ursula von der Leyen, szefowa Komisji Europejskiej, proponuje przekształcenie obecnych 530 programów, które regulują politykę spójności i rolną, w jednolitą strukturę składającą się z 27 narodowych programów operacyjnych. Celem tego kroku jest uproszczenie procesów oraz zwiększenie elastyczności wydatkowania funduszy poprzez coroczne przeglądy i możliwość realokacji środków.

Jednakże eksperci, z którymi rozmawiała "Rzeczpospolita", wyrażają swoje poważne obawy. Zmiany te mogą prowadzić do drastycznego osłabienia polityki regionalnej, co w praktyce oznacza, że fundusze dotychczas zarządzane przez regiony trafią bezpośrednio w ręce władz krajowych. Taki stan rzeczy rodzi pytania o to, w jaki sposób rząd krajowy będzie podejmować decyzje dotyczące podziału tych środków – nie można wykluczyć, że polityka może skupić się na interesach partyjnych zamiast lokalnych potrzebach.

Hanna Zdanowska, prezydent Łodzi, podkreśla, jak ważne są szybkie i elastyczne inwestycje na poziomie lokalnym oraz obawia się, że nadchodząca centralizacja polityki spójności w czasach globalnego kryzysu politycznego może przynieść więcej szkód niż korzyści.

Warto zauważyć, że taka reforma może znaleźć zwolenników wśród krajów członkowskich, które są netto płatnikami do budżetu unijnego. Jak zauważa "Rzeczpospolita", nie spodoba się to jednak krajom, które silnie wspierają politykę regionalną, takim jak Polska, Niemcy, Rumunia czy Belgia.

Co więcej, zmiany zaproponowane przez von der Leyen mogą wpłynąć na rolę polskiego komisarza Piotra Serafina, odpowiedzialnego za politykę spójności. Jego wpływ może zostać znacznie ograniczony, co budzi dodatkowe obawy.

Zreformowanie funduszy unijnych z pewnością napotka opór w Parlamencie Europejskim. wielu eurodeputowanych z krajów, gdzie regiony odgrywają kluczową rolę, takim jak Polska, może domagać się od nowych komisarzy, w tym od Włocha Raffaele Fitto, zobowiązań do utrzymania polityki regionalnej. Czy uda się znaleźć równowagę między potrzebami krajów i regionów? Czas pokaże!