Katarzyna Pinkosz, Wprost: Pozytonowa tomografia emisyjna (PET) jest nowoczesną metodą diagnostyczną, polegającą na badaniu emisji pozytonów, cząstek powstających podczas rozpadu izotopów radioaktywnych. W przypadku podwyższonego metabolizmu i nagromadzenia znakowanych cząsteczek w komórkach może to sugerować obecność nowotworu. Choć PET jest wciąż nowością w medycynie, Profesor Paweł Moskal i jego zespół opracowali nową wersję tej technologii, czyli Jagielloński PET (J-PET), która może zrewolucjonizować diagnostykę nowotworową.

Prof. Ewa Stępień podkreśla, że J-PET jest przełomowy z wielu powodów. Przede wszystkim jest zbudowany z polimerów, co pozwoli znacząco obniżyć koszty budowy tomografu oraz zwiększyć dostępność diagnostyki dla pacjentów. To rozwiązanie sprawi, że cały proces będzie bardziej ekonomiczny, a urządzenie będzie lżejsze niż tradycyjne tomografy, które wykonane są z materiałów krystalicznych.

J-PET wprowadza również możliwość analizy nowego parametru - czasu życia pozytonium, który do tej pory nie był badany z powodu braku odpowiednich technologii. Pozytonium to „egzotyczny atom” powstający z połączenia pozytonu i elektronu, a jego czas życia może dostarczyć informacji na temat środowiska, w którym powstaje. Kluczowe czynniki wpływające na czas życia pozytonium to metabolizm, stężenie tlenu oraz struktura tkanki.

Ważnym krokiem w badaniach była kliniczna próba, przeprowadzona w Warszawie na pacjencie z glejakiem mózgu w marcu 2022 roku. Niedługo zostanie opublikowany artykuł w prestiżowym czasopiśmie Science Advances, opisujący wyniki tego badania. Obecnie trwa analiza kolejnych danych z Krakowa, które mogą pomóc w określeniu klinicznych zastosowań czas życia pozytonium w diagnostyce.

J-PET otwiera nowe możliwości, umożliwiając bardziej precyzyjną diagnostykę, w tym lepsze rozróżnianie tkanek nowotworowych od zdrowych. Dzięki temu lekarze będą mogli ocenić stopień utlenienia oraz lepiej zrozumieć metabolizm nowotworu, co jest kluczowe w przypadkach guzów charakteryzujących się hipoksją, które trudniej leczyć. Dzięki J-PET możliwe będzie również wcześniejsze wykrywanie chorób neurodegeneracyjnych, co otworzy drzwi do nowych strategii leczenia.

Koszty diagnostyki mogą zostać obniżone dzięki wykorzystaniu materiałów plastikowych w budowie J-PET, co czyni tę technologię bardziej dostępną dla pacjentów. Możliwość obrazowania całego ciała pacjenta w jednym teście to kolejny znaczący krok, który umożliwi szybsze i dokładniejsze diagnozy.

Współpraca fizyków, biologów i klinicystów jest kluczowa dla dalszego rozwoju medycyny, a rozwój J-PET pokazuje, jak ważne jest łączenie technologii z praktyką kliniczną. Przyszłość medycyny rysuje się jasno z tak dużymi postępami technologicznymi, a ci, którzy rozważają ścieżkę kariery, powinni brać pod uwagę pracę w dziedzinie fizyki medycznej, która zyskuje na znaczeniu.

Badania kliniczne J-PET nastrajają do optymizmu, a polska technologia ma szansę na duże osiągnięcia w dziedzinie diagnostyki nowotworów. Czas na rewolucję, która może ocalić wiele żyć!