Dnia 27 lutego 2025 roku, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wydał przełomowy wyrok, który może zmienić przyszłość odpowiedzialności członków zarządów spółek w Polsce. Wyrok dotyczy sytuacji, w której fiskus prowadzi postępowanie wobec spółki i w przypadku stwierdzenia zaległości w płatności podatków, może rozpocząć postępowanie przeciwko członkom zarządu, a nawet byłym członkom zarządu, w celu egzekucji tych zaległości. Odpowiedzialność ta to tzw. solidarność, co oznacza, że członkowie zarządu odpowiadają za zobowiązania podatkowe całym swoim majątkiem.

Problem pojawia się w momencie, gdy członkowie zarządu nie mają prawa kwestionować ustaleń dokonanych w postępowaniu wobec spółki. Co więcej, nie mają także dostępu do akt sprawy spółki, co stawia ich w trudnej sytuacji, ponieważ nie mogą bronić się przed zarzutami, które mogą prowadzić do ich osobistej odpowiedzialności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) we Wrocławiu, który rozpatrywał jedną z takich spraw, miał wątpliwości, czy takie działanie narusza prawo do obrony. Sąd zadał pytanie prejudycjalne do TSUE i dziś ogłoszono wyrok.

Sprawa, którą zajmował się TSUE, dotyczyła byłej prezes spółki, która próbowała włączyć się do postępowania podatkowego, ale organy skarbowe odmówiły jej tego, argumentując, że nie jest stroną postępowania.

TSUE przyznał rację członkom zarządów! Wyrok jest korzystny, ponieważ stanowi, że osoby, które mogą być pociągnięte do odpowiedzialności solidarnie, powinny mieć możliwość obrony swoich praw w ramach postępowania o solidarnej odpowiedzialności. Oznacza to, że będą miały dostęp do materiałów dowodowych i będą mogły skutecznie podważać ustalenia organu podatkowego.

Nowy wyrok TSUE otwiera drzwi do rewolucji w polskim modelu odpowiedzialności członków zarządów. To nie tylko korzystne dla byłych prezesów, ale także dla setek tysięcy obecnych członków zarządów w Polsce. Eksperci wskazują, że ten nowy wyrok może wpłynąć na trwające postępowania oraz dać możliwość wznowienia zakończonych spraw.

Pomimo korzystnych zmian, eksperci wskazują na potrzebę reform w przepisach dotyczących odpowiedzialności członków zarządu. Konieczne mogą okazać się zmiany w ordynacji podatkowej, które pozwolą lepiej chronić prawa członków zarządów i wyjaśnić zasady odpowiedzialności. Obecne sformułowania w przepisach są nieprecyzyjne, co prowadzi do dalszych wątpliwości i trudności w egzekwowaniu praw członków zarządów.

Dzięki temu wyrokowi TSUE, zarządy spółek w Polsce mogą w końcu poczuć się bezpieczniej, a ich prawa będą lepiej chronione w trudnych sytuacjach związanych z odpowiedzialnością podatkową.