W zaskakującym ruchu, Ministerstwo Edukacji i Nauki Rosji zaleciło krajowym naukowcom, aby zaprzestali publikacji swoich prac w czasopismach Elsevier - jednym z największych wydawnictw naukowych na świecie. Decyzja ta jest wynikiem podejrzeń, że Elsevier przekazuje fundusze na pomoc Ukrainie, jak donosi dziennik "Izwiestija".

Nie jest to pierwsza kontrowersyjna decyzja Kremla. Tym razem padło na wybitnych rosyjskich naukowców, którzy zmuszeni są teraz szukać innych, mniej prestiżowych platform do publikacji swoich prac. W konsekwencji, Elsevier zostało wykluczone z listy czasopism naukowych o największym autorytecie, opracowanej przez Rosyjskie Centrum Informacji Naukowej.

"Elsevier jest dużą organizacją publikującą czasopisma naukowe, ale nie zajmuje dominującej pozycji w tej sferze. Po jej wykluczeniu, krajowym badaczom poleca się ponad 29 tysięcy rosyjskich i zagranicznych publikacji" — poinformowało ministerstwo edukacji i nauki.

Mimo przeprowadzonej kontroli umowy z autorami, resort nie znalazł klauzuli mówiącej o tym, że Elsevier przekazuje pieniądze na pomoc Ukrainie. Mimo to, wcześniej Rosyjski Uniwersytet Przyjaźni Ludowej (RUDN) twierdził, że taka klauzula istniała. "Otrzymaliśmy informację, że Elsevier przekazuje otrzymane od naszych autorów opłaty na wsparcie Ukrainy. Zgłaszając publikację, zapoznawali się oni z warunkami umowy" — stwierdziła Elena Apasowa, prorektor ds. komunikacji strategicznej w RUDN.

Aleksander Mażuga, pierwszy zastępca przewodniczącego Komisji Nauki i Szkolnictwa Wyższego Dumy Państwowej, powiedział, że wydawca zaczął przekazywać środki na pomoc Ukrainie od grudnia 2023 r. „Moim zdaniem nasi naukowcy powinni powstrzymać się od publikowania w takich czasopismach. Istnieje wiele innych wydawnictw z produktami o tym samym poziomie jakości i cytowalności. Każdy, kto otrzymał taką wiadomość, powinien sam zdecydować, czy publikować na tej platformie, czy nie. Państwo musi rozwijać swoje periodyki naukowe, abyśmy mieli czasopisma, które byłyby tak dobre, jak produkty Elsiviera” — stwierdził.

Elsevier to jedna z największych drukarni na świecie. Została założona w Holandii w 1880 r. i pozostaje jednym z czterech największych wydawnictw naukowych. Rocznie publikuje około 400 tysięcy artykułów w 2,5 tysiącach czasopism i wydaje ponad 20 tysięcy książek.

Dowiedz się więcej: Czy to koniec swobody naukowej w Rosji? Kiedy Kreml przestanie kontrolować naukę?

Rosja uderza we własne talenty naukowe, co może mieć daleko idące konsekwencje dla przyszłości badań i rozwoju technologicznego w kraju.