SPHEREx to nowy teleskop, który ma zostać wystrzelony w kosmos przez SpaceX na zlecenie NASA. Ładunek znajduje się już na szczycie rakiety Falcon 9, a start zaplanowano na noc z wtorku na środę. Dotychczas planowane daty startu były już kilkakrotnie przesuwane z różnych powodów, takich jak inspekcje rakiety i niesprzyjające warunki pogodowe.

Start misji SPHEREx był pierwotnie zaplanowany na 8 marca, jednak musiał zostać odłożony z powodu potrzebnej inspekcji rakiety. Następnie nowy termin startu wyznaczono na 10 marca, lecz również ten termin nie mógł być dotrzymany z powodu nieprzewidywalnej pogody. Obecny harmonogram zakłada, że rakieta Falcon 9 wystartuje 11 marca, a okno startowe rozpocznie się o godzinie 20:10 czasu pacyficznego, co u nas odpowiada 4:10 nad ranem.

Start SPHEREx będzie transmitowany na żywo na kanale NASA. Rakieta została załadowana na stanowisku 4E w kalifornijskiej bazie Space Force w Vanderberg. Warto zaznaczyć, że misja SPHEREx ma charakter podwójny, ponieważ równocześnie z teleskopem wystrzelony zostanie również statek PUNCH (Polarimeter to Unify the Corona and Heliosphere), który będzie badał dynamikę słoneczną. Pozwoli to na lepsze zrozumienie dynamiki korony słonecznej oraz interakcji z wiatrem słonecznym.

SPHEREx (Spectro-Photometer for the History of the Universe, Epoch of Reionization and Ices Explorer) jest nowym obserwatorium NASA, które ma uzupełnić zdolności Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba, wystrzelonego ponad trzy lata temu. Nowy teleskop ma kształt stożka i, mimo że nie będzie w stanie prowadzić tak szczegółowych obserwacji jak JWST, zaoferuje szerszy zakres analizy nieba.

Podczas gdy Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba będzie koncentrować się na konkretnych galaktykach, SPHEREx umożliwi zmapowanie szerszego obszaru wokół tych galaktyk, co może prowadzić do odkrycia sąsiednich struktur i obiektów. Oba teleskopy będą prowadzić obserwacje w bliskiej podczerwieni, co pozwoli na przenikanie przez warstwy pyłu i gazu, które często zakrywają widoczne obiekty.

Misja SPHEREx ma na celu stworzenie 102 map w 102 długościach fal co sześć miesięcy, co pozwoli na dokładne badania różnych zjawisk kosmicznych. NASA i SpaceX mają nadzieję, że te dane przyczynią się do lepszego zrozumienia ewolucji Wszechświata oraz historii formowania się galaktyk. To wydarzenie jest nie tylko krokiem naprzód w astronomii, ale także szansą na odkrycie nowych tajemnic przestrzeni.