Spór o status tzw. neosędziów. Ministerstwo Sprawiedliwości ma dwa wyjścia
2025-02-03
Autor: Katarzyna
Minister sprawiedliwości Adam Bodnar ogłosił w poniedziałek plany spotkania z liderami koalicji rządzącej w celu przedstawienia projektów dotyczących uregulowania statusu tzw. neosędziów. Chodzi o sędziów powoływanych po 2017 roku w procedurze związanej z Krajową Radą Sądownictwa (KRS).
Komisja Kodyfikacyjna Ustroju Sądownictwa i Prokuratury przedstawi dwa projekty ustaw, które mają na celu rozwiązanie problemu neosędziów. Ostateczny kształt przepisów zostanie opracowany w Departamencie Legislacyjnym MS i następnie trafi do dalszych prac rządowych oraz parlamentarnych. Istnieje także możliwość, że projekty zostaną wcześniej ocenione przez ekspertów Komisji Weneckiej.
Bodnar wskazał, że rząd dąży do szybkiego uzdrowienia sytuacji w wymiarze sprawiedliwości, a komisja kodyfikacyjna jest w trakcie przygotowywania dwóch różnych podejść.
Neosędziowie podzieleni na trzy grupy
Propozycje zakładają podział neosędziów na trzy grupy. Część sędziów wróci do wcześniejszych obowiązków, a część będzie mogła złożyć tzw. czynny żal. Jednak te rozwiązania spotkały się z krytyką ze strony Komisji Weneckiej.
Docelowy projekt, nazywany "ustawowym", przewiduje uznanie powołań sędziów po 2018 roku za bezskuteczne. Neosędziowie mogliby utrzymać swoje stanowiska przez dwa lata w formie delegacji, aby nie załamać systemu. Osoby, które przed powołaniem pracowały w innych zawodach prawniczych, stracą status sędziowski i będą mogły powrócić do swoich wcześniejszych profesji jako referendarze.
Z kolei "kaeresowy" projekt zakłada weryfikację uchwał tzw. neoKRS, a także konwalidowanie statusu młodych sędziów, którzy nie musieliby przechodzić dodatkowej weryfikacji. Zmiany obejmą również Sąd Najwyższy, eliminując neosędziów z orzekania i znosząc dwie izby!
Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiedziało, że oba projekty będą poddane pilnej analizie. Wiceminister Dariusz Mazur podkreślił, że to najtrudniejsze wyzwanie dla resortu.
Jakie niespodzianki kryją w sobie nowe przepisy? Jak wpłyną na codzienne funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości? Czas pokaże, ale jedno jest pewne - kontrowersje wokół tzw. neosędziów będą trwały w najlepsze!
Czy społeczeństwo zaakceptuje te zmiany? Zbyt wiele pytań, zbyt mało odpowiedzi. Śledźcie nas, aby być na bieżąco!