Szybkie błyski radiowe (ang. Fast Radio Bursts, FRB) to niezwykle krótkotrwałe sygnały radiowe, które pochodzą z odległych galaktyk. Czas trwania tych zjawisk oscyluje w granicach kilku milisekund, a ich intensywność odpowiada nawet 500 milionom Słońc w zakresie emitowanej energii! Odkrycie FRB zaskakuje astronomów i rzuca nowe światło na naszą wiedzę o wszechświecie.

FRB 20190208A – sygnał z galaktyki karłowatej

Jednym z najbardziej intrygujących przypadków jest FRB 20190208A, który został wykryty po raz pierwszy na początku 2019 roku. W odróżnieniu od większości FRB, które występują losowo, ten sygnał jest powtarzalny, co umożliwia jego dokładniejsze badania. Naukowcy byli zaskoczeni, gdy odkryli, że źródłem FRB 20190208A jest niewielka, słabo widoczna galaktyka karłowata, znajdująca się ponad połowę drogi przez obserwowalny wszechświat. To odkrycie podważa wcześniejsze ustalenia, które sugerowały, że FRB pochodzą głównie z masywnych galaktyk bogatych w młode gwiazdy.

Zaskakujące nowe teorie

Zespół badawczy z Uniwersytetu Amsterdamskiego, kierowany przez Danté Hewitta, wskazuje, że galaktyki karłowate, poprzez swoje niskie metaliczności, mogą sprzyjać tworzeniu się masywnych gwiazd. Po wybuchu supernowych, te gwiazdy mogą przekształcać się w tak zwane magnetary – obiekty o bardzo silnym polu magnetycznym, które są potencjalnymi źródłami FRB. "To odkrycie może sugerować, że warunki w takich galaktykach sprzyjają powstawaniu FRB" – podkreśla Hewitt. "To trochę poetyckie. Gdy najmasywniejsze gwiazdy umierają, mogą pozostawiać po sobie magnetary emitujące FRB."

Jak naukowcy prowadzą badania?

Badania FRB są prowadzone głównie za pomocą zaawansowanych radioteleskopów. Dwa kluczowe instrumenty to CHIME (Canadian Hydrogen Intensity Mapping Experiment), jeden z najważniejszych teleskopów w badaniach FRB, oraz ASKAP (Australian Square Kilometre Array Pathfinder). Zespół Hewitta obserwował FRB 20190208A przez 65,6 godzin, co pozwoliło na dokładne określenie jego położenia i typ galaktyki.

Co dalej z badaniami FRB?

Odkrycia te otwierają nowe możliwości badawcze i stawiają kolejne pytania dotyczące natury FRB oraz ich źródeł. Czy są one powszechne w galaktykach karłowatych? Jakie inne zjawiska mogą powodować powtarzalne sygnały? Badania te mogą prowadzić do rewolucji w naszym rozumieniu astrofizyki i ewolucji galaktyk w wszechświecie. W miarę postępu technologii i dalszych badań, jedno jest pewne: tajemnice skrywane przez FRB wciąż czekają na odkrycie!