Nauka

Ukryci wrogowie w naszym DNA: Jak wirusy wpływają na zdrowie?

2025-07-12

Autor: Marek

Czy wirusy są źródłem zapaleń w naszych ciałach?

Najnowsze badania międzynarodowego zespołu naukowców, w którym bierze udział polska badaczka Magdalena Madej, ujawniają zaskakującą prawdę: nasze komórki mogą wywoływać stany zapalne na długo przed obecnością wirusa!

Ludzkie DNA – bardziej wirusowe, niż nam się wydaje

Okazuje się, że olbrzymia część naszego DNA ma korzenie wirusowe. Aby przetrwać, wirusy wnikają do komórek gospodarzy i wpinają swoje geny w DNA zwierząt, bakterii i roślin. Co ciekawe, niektóre z tych obcych fragmentów DNA osiedlają się na stałe w naszym genomie i są dziedziczone przez pokolenia. W sprzyjających okolicznościach, te wirusowe pozostałości mogą stać się nadaktywne, co sprowadza na nas niebezpieczeństwo chorób autoimmunologicznych.

„To odkrycie otwiera nowe drogi do zrozumienia, dlaczego niektórzy ludzie mają problemy z układem odpornościowym, który zaczyna atakować własne ciało. Liczę na to, że w przyszłości wyniki tych badań pomogą w diagnozowaniu oraz w poszukiwaniu skutecznych terapii RNA dla chorób autoimmunologicznych” – podkreśla Magdalena Madej, doktorantka z Uniwersytetu w Lund.

Czym są mobilne elementy genetyczne?

Obserwacje wskazują, że aż 40% naszego DNA składa się z tzw. mobilnych elementów genetycznych, w tym endogennych retrowirusów i retrotranspozonów pochodzenia wirusowego. Te fragmenty to dawne pozostałości po infekcjach sprzed milionów lat, które przetrwały i zostały wbudowane w nasz genom. Niektóre z nich pełnią użyteczne funkcje, inne pozostają neutralne, a jeszcze inne mogą działać szkodliwie.

Enzym PUS10 – nasz obrońca przed wirusami

Najświeższe badania pokazują, że organizm ma swoje nadrzędne mechanizmy obronne, które aktywują wirusowe fragmenty DNA. Gdy coś pójdzie nie tak, mogą wystąpić choroby autoimmunologiczne. Enzym PUS10 pełni rolę strażnika, zapewniając, że wirusowe pozostałości nie stają się zagrożeniem.

„Kiedy brakuje tego enzymu, dawne wirusowe sekwencje mogą się aktywować, a nasz układ odpornościowy traktuje je jak atak z zewnątrz” – wyjaśnia Madej.

Naukowcy przeprowadzili eksperymenty na myszach, którym wyłączono gen PUS10. Ustalili, że brak tego enzymu prowadzi do nasilenia stanów zapalnych, podczas gdy kontrolne grupy wykazywały tylko minimalne objawy.

Co oznaczają te badania dla przyszłości?

Odkrycia te mogą zrewolucjonizować nasze podejście do chorób autoimmunologicznych i otworzyć nowe ścieżki w terapii RNA, oferując nadzieję dla wielu poszukujących skutecznych rozwiązań. Przyszłość medycyny może być bliżej, niż nam się wydaje!