Republika Federalna Niemiec po mistrzowsku opracowała sposób komunikacji z innymi państwami, szczególnie z Polską. Polega to na podejmowaniu decyzji, które są skrajnie niekorzystne dla sąsiadów, a następnie na przedstawianiu krytyki tych decyzji jako wewnętrznego dialogu. Niemieckie lobby w Polsce przez lata tłumaczyło, dlaczego nie należy zbyt mocno reagować na decyzje dotyczące projektów Nord Stream.

Pomimo narastającej krytyki, niemieccy komentatorzy przekonywali, że nadmierna krytyka zaszkodzi tym, którzy dążą do zmiany podjętych decyzji. Niemcy przez długi czas zasłaniali się wewnętrznymi sporami, które miały sugerować, że polityka Berlina może się zmienić. W rzeczywistości jednak projekt Nord Stream nigdy nie był zagrożony.

Polska z kolei, pomimo dostrzegania zagrożenia ze strony Rosji, była zmuszona ograniczać swoją reakcję do wahań między krytyką a milczeniem. Istotnym problemem pozostaje różnica w polityce – Polska pod rządami PiS prowadziła nacjonalistyczną propagandę, podczas gdy Niemcy realizowały agresywną politykę zagraniczną, która zagrażała interesom bezpieczeństwa Polski.

Jednym z głównych elementów niemieckiej polityki wobec Rosji jest kontrowersyjna decyzja o ograniczeniu wsparcia dla Ukrainy. W przeciwieństwie do Stanów Zjednoczonych, które oczekują od Ukrainy realizmu i rezygnacji z nieosiągalnych celów, Niemcy wysyłają Moskwie jednoznaczny sygnał, że ich polityka nie jest w pełni skonsolidowana, co grozi destabilizacją regionu.

Ostatnie doniesienia sugerują, że Ukraina miała rzekomo stać za wysadzeniem gazociągu Nord Stream, co prowadzi do szerszej debaty na temat odpowiedzialności i potencjalnych odszkodowań. Głosy w niemieckiej debacie wskazują na to, że wkrótce mogą pojawić się przesłanki, które będą obciążać Polskę współodpowiedzialnością za te wydarzenia.

W kontekście tej sytuacji, pięć wniosków dla Polski staje się kluczowych:

1. Brak poczucia winy.

Nie ma poczucia winy w niemieckiej świadomości wobec Polski i Ukrainy, co skutkuje brakiem możliwości do uwzględnienia polskich interesów. PiS próbował przełamać ten stan, ale w niewłaściwy sposób.

2. Perspektywa niemiecka.

Dialog z niemieckimi elitami wymaga uwzględnienia ich perspektywy – zbliżenie stanowisk powinno być celem, a nie narzucenie polskiego punktu widzenia.

3. Przeciwstawienie się narracji.

Należy aktywnie przeciwstawiać się narracji Niemiec o ich wsparciu dla Ukrainy, bowiem polska pomoc w postaci dostaw broni była znacznie bardziej konkretna i wymierna.

4. Komunikacja oczekiwań.

Wa importante jest, aby Polska wyraźnie komunikowała swoje oczekiwania wobec Berlina – jeśli Niemcy zamierzają traktować pomoc dla Ukrainy jako epizod, niech to będzie jasno powiedziane.

5. Utrzymywanie kontaktów.

Konieczność utrzymania kanałów kontaktowych z Moskwą nie powinna być oceniana jako naiwność; Berlin i Waszyngton mają swoje silne racje, by nie zmieniać kursu dopóty, dopóki nie padną konkretne sygnały zmian ze strony Kremla.

Obchody tej sytuacji wymagają od Polski mądrości, umiejętności jednoczenia się w obliczu zagrożeń oraz zdolności do reagowania na niuanse międzynarodowej polityki.