Nauka

Zagadki autyzmu: Co naprawdę wpływa na powstawanie zaburzenia?

2025-09-30

Autor: Anna

Pierwsze objawy i diagnostyka autyzmu

Iza dostrzegła pierwsze sygnały autyzmu u swojego syna Kacpra, gdy miał zaledwie dwa miesiące. Jego brak zainteresowania wspólnym patrzeniem, fundamentalnym dla rozwoju społecznego, wzbudził w niej niepokój. Choć mówiła o swoich obawach lekarzowi, spotkała się z wyśmiewaniem, co tylko potęgowało jej frustrację.

Kacper, z czasem, zaczął manifestować coraz dziwniejsze zachowania - układał zabawki w nieskończoność, powtarzał niecodzienne ruchy rękami. Diagnoza postawiona w wieku trzech lat przyniosła ulgę, ale Iza spędziła trzy lata, zmagając się z nadziejami i obawami.

Kontrowersyjne wypowiedzi Donalda Trumpa

Teraz sytuacja wróciła na jakiś czas w mediach z powodu kontrowersyjnych wypowiedzi Donalda Trumpa, który obarczył paracetamol winą za epidemię autyzmu. "Czułam ogromną złość, że znów ktoś spłyca problem!" - mówi Iza, podkreślając, że nigdy nie brała żadnych leków w ciąży.

Nauka a mity

Naukowcy na całym świecie jednogłośnie podkreślają, że autyzm to złożone zaburzenie o wielu przyczynach genetycznych. Okazało się, że geny odpowiadają za 60-80% zmienności tego stanu. Badania bliźniąt ujawniły, że jeśli jedno z bliźniaków jednojajowych ma autyzm, drugie również najczęściej go prezentuje.

Geny i rozwój mózgu

Rozwój mózgu jest kluczowym etapem w analizie przyczyn autyzmu. Naukowcy wskazują, że geny wpływające na rozwój neuronów i ich połączenia zaczynają działać jeszcze przed narodzinami i kontynuują do okresu dorastania.

Różnice w mózgach autystycznych

Badania obrazowe mózgów osób autystycznych pokazują, że posiadają one nadmiar lokalnych połączeń neuronowych, ale mniej efektywnych połączeń między odległymi obszarami. To może tłumaczyć, dlaczego tak wiele osób z autyzmem ma trudności w przetwarzaniu informacji społecznych.

Zanieczyszczenia i ich wpływ

Czynniki środowiskowe również mogą odgrywać istotną rolę. Zanieczyszczenia powietrza, w tym smog, były wskazane jako potencjalne wyzwalacze. Żadne badania nie potwierdziły związku między autyzmem a paracetamolem, mimo wcześniejszych sugestii.

Edukacja i świadomość społeczna

Wzrost diagnoz autyzmu może być wynikiem większej świadomości i lepszych narzędzi diagnostycznych, niż rzeczywistym wzrostem przypadków. Różnice w statystykach między stanami USA, takimi jak Kalifornia i Teksas, pokazują, jak różne podejścia diagnostyczne mogą wpływać na wyniki.

Różnorodność w spektrum autyzmu

Autyzm nie jest jednolitym zaburzeniem. Naukowcy z Princeton zidentyfikowali cztery różne typy autyzmu na podstawie cech behawioralnych i wzorców rozwoju, co podkreśla, jak złożone są przyczyny tego zaburzenia.

Każdy typ autyzmu może mieć różne podłoża genetyczne i związki z rozwojem mózgu, co pokazuje, że nie ma jednej odpowiedzi na pytanie o przyczyny tego zaburzenia.