Zapomniany geniusz: Robert Oppenheimer – ojciec atomowej apokalipsy
2025-07-30
Autor: Andrzej
Jak Oppenheimer zbudował atomową bombę?
Tuż po wygranej próbie atomowej, w Poczdamie miał miejsce kluczowy szczyt, gdzie Harry Truman, Józef Stalin i Winston Churchill ustalali powojenny porządek. Szokującą wiadomość, że USA dysponuje bombą atomową, miała zaskoczyć Stalina. Jednak ambitny radziecki dyktator był na bieżąco informowany dzięki rozpracowanym amerykańskim tajnym projektom prowadzonym pod kierownictwem samego Roberta Oppenheimera.
Rozpoczęcie rewolucji jądrowej
Historia bomby atomowej zaczęła się w Niemczech przed II wojną światową, z Lise Meitner stojącą w jej centrum. Uciekając z kraju z powodu antysemityzmu, Meitner zachowała kontakty z kolegami. Ich badania nad rozszczepieniem jądra uranu, które przesłali jej w grudniu 1938 roku, ujawniły, że ten proces wydziela ogromne ilości energii.
Światowy wyścig o broń jądrową
W czasie wojny wszystkie potęgi prowadziły własne programy jądrowe, ale brak koordynacji ograniczał postępy. W Niemczech liczba badaczy była niewielka, podczas gdy amerykański projekt Manhattan zyskał na znaczeniu, gdy USA weszły do wojny po ataku na Pearl Harbor.
Oppenheimer – człowiek tajemniczy i kontrowersyjny
Robert Oppenheimer był jak ogień i woda: z jednej strony samozwańczy geniusz, z drugiej osobnik o trudnym charakterze. Jego współpracownicy i studenci widzieli w nim ekscentryka, a jego ataki złości były legendarne. Po sesji u psychiatry, gdzie rozpoznano u niego początki schizofrenii, uciekł. Z kolegą na wakacjach w Paryżu zainicjował niebezpieczną konfrontację.
Zarządzanie projektem Manhattan
Podczas gdy Leslie Groves, wojskowy z wielkim zapałem, odpowiadał za logistikę, Oppenheimer musiał połączyć swoje naukowe umiejętności z kierowaniem zespołem. To on zaproponował budowę tajnego ośrodka w Los Alamos, gdzie ostatecznie pracowało 6 tys. naukowców nad nową bronią.
Niezwykłe osiągnięcia naukowe
Grupa Oppenheimera opracowała dwa sposoby konstrukcji bomb jądrowych: jedną z uranu, a drugą z plutonu. Po wielu miesiącach badań, w 1945 roku powstały prototypy bomb, przy użyciu których miały zakończyć się krwawe zmagania II wojny światowej.
Pierwszy test w historii – Trinity
Test atomowy Trinity, przeprowadzony 16 lipca 1945 roku, zaowocował potężną eksplozją, która ostatecznie potwierdziła moc stworzonej przez Oppenheimera broni. Jego słynne słowa po wybuchu, cytujące Wedy, to symboliczny moment przełomu w historii ludzkości.
Katastrofa w Hiroszimie i Nagasaki
W wyniku tego testu, kilka tygodni później Stany Zjednoczone dokonały bombardowania Hiroszimy i Nagasaki. Szacuje się, że w tych brutalnych atakach zginęło od 130 do 200 tys. ludzi, co skłoniło Japonię do kapitulacji, ale i pozostawiło trwały ślad w historii świata.
Złożone dziedzictwo Oppenheimera
Po wojnie Oppenheimer zajął się promowaniem pokojowego wykorzystania energii jądrowej, jednak pojawiły się zarzuty o zdradę, a jego komunistyczna przeszłość kosztowała go wiele. Mimo represji, pozostaje symbolem ambiwalentnych uczuć wobec atomu – narzędzia, które może zarówno ratować, jak i niszczyć świat.
Ostatnie dni geniusza
Robert Oppenheimer zmarł na nowotwór w 1967 roku, pozostawiając za sobą nie tylko epokową broń, ale i szereg kontrowersji dotyczących moralnych aspektów wykorzystania technologii jądrowej. Z pewnością jest jedną z najważniejszych postaci XX wieku, której dziedzictwo żyje do dziś.