Rosja skrywa w sobie 38 zamkniętych miast (ZATO), które są kluczowe dla reżimu Putina. Jak wykazały badania, te Norylki i Sarowy nie są tylko tajemniczymi adresami, ale także miejscami intensywnego rozwoju wojskowego, mimo że bieda trawi każdy kąt kraju. Pieniądze na broń można znaleźć nawet tam, gdzie brakuje ich na codzienne potrzeby.

Niemal w każdym zakątku Rosji, szczególnie w regionach jak Czukotka, trwają intensywne prace nad infrastrukturą wydobywczą, jak miedź i złoto. Te działania są częścią większej strategii, która każe nam pytać: dlaczego władze ponownie zaczynają ujawniać istnienie ZATO?

Podczas rządów Jelcyna Rosja otworzyła się na dialog, jednak za rządów Putina tajemnice znów zostały zatarte. Dlaczego? Putin, były szef FSB, nie jest zainteresowany tym, aby obywatele dowiadywali się za dużo.

Miasta zamknięte, kiedyś postrzegane jako relikty ZSRR, stały się teraz kluczowymi elementami strategii militarnej Rosji. Świat musi uwierzyć w mity o ZATO, ale rzeczywistość jest zgoła inna. Norylsk na przykład pomimo swojego statusu nie jest miastem zamkniętym, a propaganda Kremla próbuje wmówić mieszkańcom przeciwnych krajów, że to nieszkodliwe miejsca.

Oxi cze, trwa manipulacja informacją zarówno na zewnątrz, jak i wewnątrz Rosji. Rząd używa ZATO jako narzędzi do zastraszania oraz utrzymywania społeczeństwa w niewiedzy. Ludzie są przekonywani, że ZATO to bezpieczne miejsca, które tylko produkują broń z dobrym sercem.

Dziś niewiele osób z Rosji zdaje sobie sprawę z roli ZATO, a ci, którzy znają prawdę, są podzieleni. Jedni są zafascynowani tajemnicą i są otwarci na rozmowę, inni, sparaliżowani strachem i niewiedzą, nie chcą niczego komentować.

Rosja jest coraz bardziej izolowana, a mieszkańcy ZATO, którzy w ostatnich wyborach dali Putinowi 92% głosów, czują silne przywiązanie do swojego prezydenta. Zyskują na pewno dużo z programów inwestycyjnych, a fakt, że wszystko opiera się na ich miastach zamkniętych, każe przypuszczać, że pozostaną tam, gdzie są.

Ale dziś te miasta są na czołowej linii frontu w kryzysowej wojnie Rosji z Zachodem. Wiele ZATO, mimo że dawniej były miejscami obozów pracy, stały się kluczowymi punktami do produkcji zaawansowanej technologii wojskowej.

W dobie współczesnych konfliktów ZATO są nie tylko pozostałością przeszłości, ale również wykorzystywane są w wyścigu zbrojeń oraz eksploracji kosmosu. Rosja ma ambitne plany eksploracji Księżyca, co w kontekście ich historii nie jest zaskakujące.

Tymczasem, na poziomie wewnętrznym, Kreml podsyca nieustanną nieufność wobec własnych obywateli, wciąż obawiając się, że każdy może stać się wrogiem. Mimo dezinformacji i propagandy, dialog o ZATO i ich roli w współczesnej Rosji staje się coraz bardziej pilny.

Jak daleko posunie się Putin, by utrzymać kontrolę nad tymi tajemniczymi miastami i ich mieszkańcami? Odpowiedzi na te pytania mogą wpłynąć na przyszłość nie tylko Rosji, ale i całego świata.