W ostatnich dniach Główny Urząd Statystyczny opublikował niepokojące dane dotyczące sprzedaży detalicznej w Polsce. We wrześniu 2024 roku sprzedaż w cenach stałych spadła o 3,0% w porównaniu do września zeszłego roku, podczas gdy prognozy ekonomiczne przewidywały wzrost na poziomie 2,2% w skali roku. Ta zaskakująca sytuacja jest tym bardziej niepokojąca, ponieważ wynagrodzenia nominalne wciąż rosną w dwucyfrowym tempie, chociaż tempo wzrostu płac, po uwzględnieniu inflacji, nieco osłabło i wyniosło 5,4% rok do roku.

"Dotychczas konsumpcja była głównym motorem napędowym polskiej gospodarki i wpływała na większość prognoz dotyczących ożywienia w tym roku. Dlatego spadek sprzedaży detalicznej w ostatnich miesiącach wywołuje uzasadniony niepokój" — zauważają ekonomiści. "W tak trudnej sytuacji, ważne jest, aby zrozumieć, czy te zmiany są oznaką nowego trendu, czy też wynikiem chwilowych fluktuacji, które można zignorować."

Z analizy ekonomistów wynika, że sprzedaż detaliczna, w ujęciu miesięcznym, spadła o niemal 7% w porównaniu do sierpnia, co stanowi najgorszy wynik od czasu pandemii. Tak głębokie tąpnięcie sprzedaży jest trudne do wyjaśnienia jedynie przez czynniki sezonowe.

"Osobiście trudno nam uwierzyć, że coś konkretnego mogło się wydarzyć w wrześniu, co mogłoby uzasadnić taki dramatyczny spadek. Choć problem z powodziami dotknął tylko część kraju, to efekt powinien być ograniczony. Również zwiększenie wydatków na usuwanie skutków powodzi sugeruje, że konsumenci mogą być bardziej skłonni do zakupów, a więc dane te są zaskakujące i nie do końca zgodne z obecną koniunkturą" — piszą eksperci.

Co więcej, niepokojące jest, że wyniki te były gorsze od oczekiwań w każdej kategorii sprzedaży, co może sugerować, że zmiany w sprzedaży są wynikiem statystycznych anomalii, a nie rzeczywistych zmian w zachowaniach konsumentów.

Również dane dotyczące wzrostu wynagrodzeń obywateli pozostają pozytywne, co nie znajduje potwierdzenia w słabych wynikach sprzedaży detalicznej. "Mimo dość stabilnej koniunktury konsumenckiej i rosnących płac, nie można ignorować sygnałów ostrzegawczych, które mogą oznaczać zbliżający się kryzys" — ostrzegają ekonomiści.

W obliczu tych zdarzeń nasuwają się pytania: Czy Polacy przestali wydawać pieniądze? A może czekają na lepszą sytuację gospodarczą? Wnioski mogą być dramatyczne, a skutki dla gospodarki — poważne. Musimy uważnie obserwować rozwój sytuacji, a ekonomiści będą apelować o działania wspierające konsumpcję, aby uniknąć dalszego spadku sprzedaży, co może grozić długotrwałym kryzysem gospodarczym.