Nauka

Amerykańska nauka w kryzysie: skutki politycznych cięć już teraz odczuwalne

2025-10-08

Autor: Magdalena

Polityczne cięcia w nauce niosą poważne konsekwencje

Eksperci biją na alarm! Ograniczenia finansowe w badaniach naukowych mogą mieć długotrwałe efekty, których skutki już teraz są widoczne. Naukowcy, którzy stracili miejsca pracy lub fundusze na swoje projekty, mogą nigdy nie wrócić do zawodu, nawet jeśli przyszłościowe budżety zostaną zwiększone. Dodatkowo młode talenty mogą unikać kariery w nauce, obawiając się politycznych wpływów. Profesor Ellegren przestrzega, że USA mogą stracić całe pokolenie obiecujących badaczy!

Skutki cięć finansowych i ich globalne konsekwencje

Badania naukowe mają charakter globalny i opierają się na międzynarodowej współpracy. Każde nacjonalistyczne prawo może zablokować wymianę idei i danych, co w dłuższej perspektywie grozi spadkiem innowacyjności i przedsiębiorczości. Jeśli USA zrezygnują z wiodącej pozycji w nauce, Chiny, które intensywnie inwestują w badania, mogą łatwo przejąć tę rolę.

Alarmujące dane z Amerykańskiego Instytutu Zdrowia

Skutki cięć są już szokująco widoczne. Amerykański Instytut Zdrowia (NIH) wstrzymał aż 2100 grantów o łącznej wartości 9,5 miliarda dolarów oraz kontrakty warte 2,6 miliarda dolarów. To bezpośrednio wpływa na badania nad rakiem, chorobą Alzheimera i skutkami globalnego ocieplenia dla zdrowia publicznego, według analizy z Grant Watch.

Niepokój rozprzestrzenia się także do Europy

Profesor Ellegren nie pozostaje bezczynny wobec politycznych ingerencji w naukę. W otwartym liście opublikowanym w maju apelował o zwiększenie niezależności instytucji edukacyjnych w Szwecji, przywołując USA jako przestrogę. Krytykował także plan szwedzkiego rządu, który chciałby, aby uniwersytety opracowały testy na obywatelstwo, uznając to za niewłaściwe wykorzystanie szkolnictwa wyższego.

Stawka w grze: Nagroda Nobla

Szwedzki dziennik „Dagens Nyheter” zauważył, że w czasach, gdy Stany Zjednoczone ograniczają fundusze na badania, Nagroda Nobla w takich dziedzinach jak medycyna, fizyka czy chemia staje się jeszcze bardziej znacząca. Królewska Szwedzka Akademia Nauk, odpowiedzialna za wybór laureatów, wciąż pełni kluczową rolę w zachowaniu światowej nauki na najwyższym poziomie.