Afganistan, kraj z bogatymi złożami minerałów i metali ziem rzadkich, ma do zaoferowania zasoby o łącznej wartości od 1 do 3 bilionów dolarów. To z pewnością stanowi atrakcyjną okazję dla Chin, które zacieśniają swoje relacje z Afganistanem, starając się zabezpieczyć własne interesy w państwie rządzonym przez Talibów.

Już latem bieżącego roku Chińczycy rozpoczęli eksploatację afgańskich złóż miedzi, a niewykluczone, że wkrótce skoncentrują się na wydobyciu cennych metali ziem rzadkich, które również kryją się na afgańskim terytorium.

Oficjalne rozpoczęcie prac nad ogromnym projektem wydobywczym miało miejsce 24 lipca w Mes Aynak, 40 kilometrów od Kabulu, gdzie obecni byli przedstawiciele talibskiego rządu oraz chińscy biznesmeni. Projekt dotyczy drugiego co do wielkości złoża miedzi na świecie. Umowa, podpisana w 2008 roku, przyznała Chińskiej Korporacji Grupa Metalurgiczna (MCC) 30-letnią koncesję na wydobycie miedzi, która do tej pory nie mogła być zrealizowana ze względu na niestabilność w regionie.

Talibowie, którzy przejęli władzę w 2021 roku, stają przed wyzwaniem odbudowy zniszczonego kraju oraz znalezienia źródeł finansowania. Dzięki współpracy z Chinami mogą zyskać nie tylko na wydobyciu, ale także na dostępnych technologiach, które boostują rozwój ich gospodarki. Ze względu na zachodnie sankcje stolica Talibów znalazła się w izolacji, co czyni Chiny ręką ratunkową dla ich ekonomii.

Afganistan dysponuje także ogromnymi złożami innych minerałów, takich jak ruda żelaza i lit, wykorzystywane m.in. w nowoczesnych technologiach, co może przynieść korzyści ekonomiczne obu stronom. Zgodnie z danymi Instytutu Brookings, kraj ten posiada około 2,3 miliarda ton rudy żelaza, a amerykańska Służba Geologiczna oszacowała wartość jego niewykorzystanych zasobów na bilion dolarów.

Jednakże wyścig o cenne surowce nie toczy się tylko w Afganistanie. Obecnie Chiny oraz Stany Zjednoczone rywalizują o dominację w Afryce, gdzie również występują bogate złoża minerałów krytycznych. W 2023 roku Chińczycy zainwestowali 21,7 miliarda dolarów na kontynencie afrykańskim, z czego 8-10 miliardów było skierowanych na projekty związane z wydobyciem. Dla porównania, Stany Zjednoczone zainwestowały 7,4 miliarda dolarów, zaledwie 300 milionów w surowce krytyczne.

Chiny intensywnie poszukują źródeł do zaspokojenia rosnącego popytu na minerały, co ma ogromne znaczenie w kontekście transformacji energetycznej i zrównoważonego rozwoju. W listopadzie 2020 roku Pekin przedstawił "Plan Rozwoju Przemysłu Pojazdów Nowej Energii (2021-2035)", apelując o przyspieszenie rozwoju pojazdów elektrycznych i rozbudowę infrastruktury.

Z drugiej strony Stany Zjednoczone są zaniepokojone rosnącą zależnością od Chin w zakresie surowców krytycznych, co stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego. W miarę intensyfikacji rywalizacji między obiema potęgami, Ameryka stara się dywersyfikować źródła, nawiązując większą współpracę z Afryką. W 2022 roku ogłoszono strategię, która ma na celu pomoc krajom afrykańskim w bardziej przejrzystym zarządzaniu ich zasobami naturalnymi.

Obie strony muszą jednak pamiętać, że ich współpraca jest obustronnie korzystna, a zdobycze, jakie osiągną, mogą być fundamentem dla dalszego rozwoju gospodarki w regionie.