Rak jamy ustnej i gardła staje się coraz bardziej powszechny, a jednym z kluczowych czynników ryzyka jego rozwoju jest infekcja wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV). W Polsce, według Krajowego Rejestru Nowotworów, liczba zachorowań na nowotwory jamy ustnej i gardła przekracza 4 tys. przypadków rocznie.

1. Zaskakujące czynniki ryzyka i HPV

Wirus HPV jest najbardziej rozpowszechnioną infekcją przenoszoną drogą płciową na świecie. Szacuje się, że w Polsce do 80% populacji może być zainfekowane tym wirusem w ciągu życia, chociaż nie u każdego rozwija się nowotwór. HPV jest znany przede wszystkim jako główny sprawca raka szyjki macicy, ale istnieje coraz więcej badań wskazujących na jego rolę w rozwoju raka gardła, zwłaszcza u osób, które miały wielu partnerów seksualnych.

Jak podkreśla profesor Hisham Mehanna, brytyjski ekspert w dziedzinie chirurgii głowy i szyi, osoby mające sześciu lub więcej partnerów seksualnych są aż 8,5 razy bardziej narażone na rozwój nowotworu części ustnej gardła. Zmiany te są głównie wynikiem praktyk seksualnych, w tym seksu oralnego, co zwiększa ryzyko przeniesienia wirusa HPV na błony śluzowe gardła.

2. Objawy, które mogą zabić: Jak je rozpoznać

Objawy nowotworu jamy ustnej i gardła są często ignorowane lub mylone z innymi dolegliwościami, co może opóźniać diagnozę. Należy zwracać uwagę na: - Przewlekły ból gardła, który nie ustępuje. - Trudności w przełykaniu. - Problemy z otwieraniem ust lub poruszaniem językiem. - Nieuświadomioną utratę masy ciała. - Ból ucha. - Guz w gardle, na języku lub szyi. - Kaszel z krwią. - Białe plamy na języku lub błonie śluzowej jamy ustnej.

Wczesne wykrycie nowotworu ma zasadnicze znaczenie dla skuteczności leczenia. Warto pamiętać, że terapie obejmują chirurgiczne usunięcie guza, radioterapię, chemioterapię lub ich kombinację.

3. Rokowania i szczepienia przeciwko HPV: Twój najlepszy sojusznik w walce o zdrowie

Rak gardła wywołany przez HPV ma zazwyczaj lepsze rokowania w porównaniu do przypadków związanych z paleniem tytoniu lub nadużywaniem alkoholu. Ponad 70% pacjentów zdiagnozowanych z rakiem powiązanym z HPV przeżywa co najmniej 5 lat po postawieniu diagnozy, co sugeruje, że są lepiej odpowiedni na leczenie.

Szczepionki przeciwko HPV są jednymi z najskuteczniejszych metod zapobiegania nowotworom, zarówno raka szyjki macicy, jak i gardła. W Polsce szczepienia są dostępne, choć nie są obowiązkowe. Zaleca się szczepienie dziewczynek i chłopców w wieku 11-12 lat, a także młodzieży i dorosłych, którzy jeszcze nie byli szczepieni.

Niestety, mimo dostępności szczepionek, wielu rodziców obawia się ich podawania swoim dzieciom, często z powodu wątpliwości co do ich bezpieczeństwa czy przekonania, że mogą one promować wcześniejsze rozpoczęcie życia seksualnego. Warto jednak zaznaczyć, że badania jasno pokazują, iż szczepienia przeciwko HPV są bezpieczne i skuteczne w zapobieganiu nowotworom związanym z tym wirusem.

Zarówno profilaktyka, jak i świadomość zagrożeń zdrowotnych są kluczowe w walce z nowotworami. Bądź świadom ryzykownych zachowań i dbaj o swoje zdrowie!